DOGFIGHT
1. AÇIKLAMA Tanım: Türkçe'mizde it dalaşı olarak yer edinen, bir havacılık terimi olan dogfight; iki ya da daha fazla uçağın havada birbirleri çevresinde burgu gibi hareketlerle birbirlerini vurmak ya da taciz için manevra yapmalarına denir.
2.TARİHÇE Wright kardeşlerin uçağı icat etmesiyle 1.Dünya Savaşı'nda başlayan dogfight serüveni günümüzde kadar gelmiştir.
Uçak, en başlarda sadece bir araştırma aleti olarak kullanılmaktaydı. Fakat 1.Dünya Savaşında askeri amaçlarla kullanılmaya başlandı. O zamanki uçaklarda başlarda makineli tüfekler yoktu. Uçaktaki mürettebat pilot hariç silah niyetine tuğla , el bombası , tabancalarla gerek hava-kara gerek hava-hava mücadele etmekteydi. Hatta bazen halatları silah olarak da kullandıkları bilinmektedir. Halatı yanlarında bulunan düşman uçağının pervanelerine atarak motorlarının durmalarına sebebiyet veriyorlardı. Bunun gibi değişik taktikler kullanılarak uçaklar düşürülmüştür. Hatta ilk uçağın bir Fransız pilot tarafından sadece tabanca kullanılarak düşürüldüğü bilinmektedir.
Makineli tüfeklerin uçaklara montelenmesiyle birlikte yıllardır süre gelen dogfight serüveni başlamıştır.
1.Dünya Savaşı'nın bitmesiyle birlikte mühendisler oturup uçaklar nasıl daha hızlı, çevik ve dayanıklı olur diye kafa yormaya başladılar.10 yıl sonra değişik uçaklar meydana getirildi. Yeni çevik uçakların çıkmasıyla birlikte dogfight serüveni ciddi şekilde önem kazandı ve bunun üzerine taktikler yazılıp çizilmeye başlandı.
1936'ya gelindiğinde İspanya'da çıkan savaşlarda uçakların ne kadar önemli olduğu attıkları hava-kara bombalarıyla çok iyi bir şekilde anlaşılmış oldu. Bunun üzerine pilotlar kendileri yeni sistemler geliştirmeye başladılar. Wingman dediğimiz yani kol uçuşlarında diğer pilotların uçaklarıyla nerede ,ne zaman, nasıl ,hangi pozisyonda uçması gerektiği gibi yeni yeni formasyonlar türemeye başladı ve ortaya çıkan ilk formasyon şekli V şekli idi. Uçaklar tıpkı eski Türklerde turan taktiği gibi ilerleyerek düşmanı içeriye alarak bitirme taktiğiydi.
2.Dünya Savaşına yaklaşıldıkça uçakların önemi gitgide daha da iyi kavranmaya başlandı ve askeri hava sektöründe önemli gelişmeler yaşandı. Japonlar ve İtalyanlar ilk tek koltuklu(tek bir pilotun kullanacağı), daha hafif ,manevra kabiliyeti daha iyi olan uçaklar üretmeye başladılar. Savaşın başlamasıyla birlikte dogfightlar kaçınılmaz hale gelmiştir. Çünkü o zamanlar hava-kara bombalarının önemi anlaşılmış ve uçaklarla birlikte şehirler dakikalar içerisinde yerle bir edilmekteydi. Bunun yanında bu bombalama işlemini yapan uçaklara eskortluk eden savaş uçaklarıyla, bombardıman ekibini ülkesine sokmamaya çalışan diğer savaş uçakları arasında çıkan hava savaşı daha da önem kazanmıştır. Ayrıca 2. dünya savaşında yaşanan hava savaşları şu tarihe kadar hiç bir yerde yaşanmamıştır . Avrupa semalarında ( Fransa-Almanya-İngiltere) binlerce uçağın it dalaşı yaptığını bir aklınıza getirin. Muazzam bir şey, değil mi ?
2. Dünya Savaşı sırasında ilk jetler icat edilmeye ve üretilmeye başlandı ve ilk kez Kore savaşında kullanılmaya başlanan bu jetlerden umulmadık performanslar alındı. Özellikle amerikan F-86 sabreler karşısında Çinlilerin yaptığı Mig-15 ler pek fazla tutunamadılar. Ama yeni bir aşama daha gerçekleşmiş oldu. Radar ve hava-hava füzeleri geliştirildi. Bu hava – hava kısa menzil füzelerinin(AIM-7 Sparrow , AIM-9 Sidewinder) ortaya çıkmasıyla birlikte Amerikalılar artık topun gereksiz olduğunu düşünmekteydiler ve ürettikleri ilk F-4 Phantom modellerine top yerleştirmediler. Fakat yaptıkları hatayı Vietnam Savaşında çok iyi bir şekilde anladılar. F-4 Phantomlar füzelerle donatılmış olmasına rağmen Mig-18 ve Mig-21 ler karşısında fazla tutunamadılar. Çünkü kullandıkları füzeler tropikal ortamda iyi performans gösteremiyorlardı. Ayrıca bazen güneş ısıya duyarlı olanlarını yanıltıyordu. Bu sebepten dolayı Migler toplarını devreye sokarak Phantomlar üzerinde üstünlük sağlamışlardır.
MİG 18
MİG 21
Bunun ardından top atışının önemi dogfightlarda bir kez daha hatırlanılarak ve üstüne düşülerek TOP-GUN adında Amerika'da yakın savaş teknikleri gösteren , amerikan pilotlarını eğiten bir okul kuruldu.
Günümüze gelecek olursak; şu sıralar en fazla it dalaşının yaşandığı yer Ege Denizi semalarıdır. Türk ve Yunan jetlerinin durmadan it dalaşı yapmasına şahit olmaktayız. Bu sebepten dolayıdır ki iki ülke arasındaki ilişkilerin düzelmemesinin sebeplerinden biri olarak da bu olaylar gösterilmektedir.
3. DOGFİGHT DA RADAR ,HUD KULLANIMI, TOP VE FÜZE ATIŞLARI ( AF-4.0) 3.1.Radar Kullanımı Dogfight yaparken kullanacağımız mod ACM (Air Combat Mod)' dir. Sol radarımızda bu radar moduna geçmek için klavyede 'D' (Dogfight)tuşuna basarak ya da kokpit görüntüsünden gerekli yerlere tıklayarak geçebiliriz :
1- Okun gösterdiği butona basarak 2- Bastığımızda yukarıda ki görüntü 3- Böylece Dogfight moduna geçmiş oluyoruz.
hava-hava radar modlarında geçiş ekrana gelecektir. Buradan ACM
yapıyoruz . Yazılı butona tıklıyoruz.
Dogfight modu da aynı zaman da kendi içerisinde 4 bölümden oluşmaktadır:
(Okun gösterdiği yere tıklayarak modlar arası geçiş sağlanır)
1.Tarama alanı göz önüne alındığında, bu mod 2.Bu modda kitleme sisteminin yanısıra istedi-
HUD içerisine giren herhangi bir hedefe otomatik ğimiz irtifada taratma yapabilmekteyiz ama
kilitlenecektir. belirli oranlarda. Yani radarımızın gözünü
istediğimiz yöne baktırabilmekteyiz . Örneğin
Eğer Klavyeden bu moda geçmek istiyorsak: Ctrl + 6 şu an 29-6 bin feet aralığını taramakta ve
mavi çizgiler (tarama alanı) içerisinde bir
eko gözükmemekte. Cursoru aşağı indirdiğimizde
29-6 bin feet aralığı 27-5 ,18-3 gibi düşerek alçak
irtifada uçan nesneleri de görebilme kabiliyetine
sahip oluruz. Klavye tuşu: Ctrl + /
3. Dogfightlarda en çok kullanılan moddur. 4. Bu modda, radar uçak burnunun 7 derece
Otomatik kilit özelliği vardır ve kullanımı altından başlayan, 53 derece yukarısına kadar
oldukça basittir. Modu seçmeniz yeterlidir. giden bir düzleme sabitlenir. Böylece önümüzde
Düşman uçağı belli bir mesafe yaklaştığında ve yukarıda olan hedefleri görür.
kilit atacaktır. Ancak tarama genişliği çok dardır. Ana
Klavye tuşu : Ctrl + 5 kullanım alanı dogfight esnasında dönüşe girildiğinde,
düşman uçağı ön yukarıda iken kilitlenebilmek içindir. Klavye Tuşu : Ctrl + 8
3.2 Top Atışı
1.Gun Cross, top atışı yaptığımızda mermilerin o 2. Okun gösterdiği yerde görüldüğü gibi bir +
yöne gideceğini gösteren işarettir. işareti ve bir yuvarlak var. Eğer İsabetli bir
Resimde de görüldüğü gibi hedef kilitlidir. atış yapmak istiyorsak ; Hedefi (uçağı)O ikisi arasındaki
bosluga getirmemiz lazım. Yapacağımız çok küçük bir
manevrayla bunu sağlayabilriz. İkisi arasına geldiğinde
ise tetiğe basmamız yeterli gibi gözükür fakat değildir.
3. İsabetli bir atış yapabilmemiz için paralelliği sağlamamız Bir başka örneği burada görebilmekteyiz.
şarttır. Resimde görüldüğü gibi hedefteki uçağın gittiği
yönü gösteren oka 1 numaralı ok ve bizim uçağımızın
burnunun gittiği ( bunu gun crossdan anlayabiliriz )
yönü gösteren oka 2 numaralı ok diyelim. Eğer 1 numaralı
okla 2 numaralı oku üst üste bir şekilde düşündüğümüz
zaman yani düşman uçağıyla bizim gittiğimiz nokta aynı
olduğunda yapılan bir atıştan %99 başarı sağlanacaktır.
5.Aslına bakarsanız böyle bir uygun atış pozisyonu
olamaz diyebiliriz:) Vurmazsak ayıp olur. Görüldüğü
gibi İstenen bütün koşullar sağlanmış vaziyette.
( Gun Cross , Hedef uçak, + ve yuvarlak şekilleri
hepsi bir noktada birleşmiş durumda size ise sadece
tetiğe basmak kalacaktır...Ve görüldüğü gibi hedef
tam isabet vurulmuş durumda.
3.3 Füze Atışları Falcon AF' ta dogfight ta füze pek fazla kullanılmamaktadır. Hatta hiç olarak nitelendirebiliriz. Çünkü oyun çok çabuk bitmektedir. Hızlı olan kazanır. 1 dakikayı aşmayacağından şüpheniz olmasın. Ben yine de bir video koymak istedim .
Klavyede 'D' harfine basıp ( dogfight modu) ACM modlarından istediğinizi seçtikten sonra uçakta yüklü olan füzeler ve top atışı sisteme yüklenir. Size sadece yapacak olan düşmana kilit atılmasını beklemek ve uygun pozisyona geldiğinize karar verdiğinizde tetiğe basmak olacaktır. A-A füzelerden kurtulmak hepimizin bildiği gibi zordur. Hele ki Dogfightlarda imkansıza yakındır.(eğer uygun mesafe ve görüş açısı sağlanamazsa atış başarısız olur ; o da atıcının marifetsizliğidir.)
4. MANEVRALAR VE TEMEL KURALLAR Hepimizin bildiği gibi dogfight dediğimizde aklımıza ilk gelen şey manevradır. Havada üstünlük sağlama çabaları aklımıza gelir. Bu üstünlüğü daha çabuk daha kolay sağlayabilmek için pilotlar ve mühendisler bir araya gelip değişik taktik ve stratejiler ortaya atmışlardır . Ayrıca her uçağın da kendine has bir özelliği vardır.
Eğer sağlam bir manevra yapmak istiyorsak yani havada daha fazla açı süpürmek istiyorsak f-16 için belirli bir hız aralığı vardır. F-16' da 330-440 Knot olarak belirlenen bu hız aralığında manevra yapıldığında uçağın daha fazla açı süpürdüğü görülmüştür , ki bu da üstünlük sağlamak açsından önemli bir bilgidir.
Şimdi bu taktikleri bir inceleyelim:
4.1 Manevralar ve Taktikler 
İkili kovalamada kullanılan bu taktikle şaşırtmaca Bilindik taktiklerden birisidir. Defansif
uygulanır. İşin yanıltıcı tarafı şudur: Yukarıya durumdayken hızımızı 500 knotın üzerine çıkarmaya
çıkan mavi uçak aşağıdaki arkadaşını takip eden çalışalım ve yaklaşık bir 5 saniye sonra birden breakleri
düşman uçağını hedef olarak seçer. Aynı şekilde açalım ve devri %70e alalım . Arkanızda ki kovalayan
alttaki mavi uçak da diğer arkadaşını kovalayanı uçak sizin fren açtığınızı fark etmediği sürece ki eğer size
hedef olarak alır. Sonuç olarak defansif konumda odaklandıysa yani sizi vurma hırsıyla doluysa
olan iki takım arkadaşı birden offansif duruma geçer göreceksiniz ki sizi pass geçip önünüze düşecektir.
ve düşman tehditlerini önüne almayı başarır . Bundan sonra size düşen hızınızı iyi ayarlayıp onu atış
pozisyonuna almak olacaktır.
Dogfightlar da Kaçış manevralarından biri olarak Uygulaması oldukça basit ve temel taktiklerden
da bilinen Split-s manevrası Aynı zamanda şık bir tanesidir. Dönüşlerde kaybedilen hız kayıpları
bir görüntü oluşturduğu için akrobasi timleri kovalayan uçak için atış pozisyonu almasını
tarafından da sıkça kullanılmaktadır. Yapılması güçleştirmektedir. Bu gibi durumlarda aşağı doğru
için 2500+ feet irtifaya sahip olunması gerekmektedir. yapılan bir dalışla hız kazanıp tekrar manevraya devam
Manevra yapıldıktan sonra ( sağ-sol ) düz uçuşa edersek kazandığımız hızla daha fazla açı süpürmeyi
geçer geçmez hemen ters bir yarım loop yapılarak başarırız. Böylece düşman uçağını atış pozisyonuna
manevra tamamlanır. Amacı Düşman uçağının almamız kolaylaşır. Özellikle stala (uçağın manevra
kilidinden kurtulmak ve biraz zaman kazanmaya yapabilecek yeterli hıza sahip olmaması) düşüldüğünde
çalışmaktır. Tabi usta pilotların karşısında ne yapılması gerekli olan bir taktiktir.
kadar başarılı olunabilir orası ayrı bir konu.
Manevra yaparken , Bir türlü düşman uçağını atış Defansif durumda iken yapılan bu hareket ile
pozisyonuna alamadığınız durumlarda, bir kere de düşmanımızı önümüze almamız bir ihtimal
olsa atış pozisyonuna almak mümkündür .Yalnız gerçekleşebilir. Yapılması gerçekten zor bir
yapılması zor bir manevradır .Devamında atış pozisyonu manevradır. Yer çekimini ve frenlerimizi kullanarak
aldığınızda hedefi vurabilmek sizin becerinize kalır. hızımızı manevranın yardımı ile düşürüyoruz . Bir
Manevra yaparken. Yukarı doru bir çıkış yaparak nevi frenleme yapıyoruz gibi düşünebiliriz . Fakat
( aynı zamanda manevraya devam ediyoruz .) yapılan yolun izlenmesi düşmanı önümüze almamız
sonra ardından gelen dalışla düşman uçağını bir açısından önemlidir. Yüksek hızda yapılması (350+
kereliğine atış pozisyonuna almanız mümkün .Bir knot )tavsiye edilmektedir .
kereliğine deniyor çünkü yukarı çıktığınızda hız
kaybedeceksiniz ve iyi açı süpüremeyeceksiniz
bu yüzden atış şansını yitirdikten sonra düşman
uçağının tekrar sağında kalıp manevra yaparken
yine atış pozisyonu bulmanız zorlaşacaktır .
Tekrar defansif durumdan offansif duruma geçmek Aynı şekilde yapılan makas hareketini bu sefer
için yapılmış manevralardan birisidir makas hareketi. yukarıya doğru yapıyoruz.
Kovalanırken birden frenlerimizi açıp dönmeye
başlıyoruz . Eğer zamanlamayı iyi ayarlarsak 2.
veya 3. dönüş sonunda düşmanı önümüze alabiliriz.
Pozisyon tazelemek ya da düşman tehditine karşı
değişik bir yaklaşım uygulamak için uygulanan bir
taktiktir.
5.Dogfight ve Etik Kuralları Bildiğimiz gibi Falcon AF 'ta dogfight yaparken bazı kurallar olması lazımdır ki iki grup içinde eşitlik sağlanabilsin. Bunlardan bazıları:
a. İlk geçişte atış yasağı.
b. Eğer mermi sınırlıysa ; mermisi biten pilot eject yapmak zorundadır. Maksat oyunun fazla yere lüzumsuz uzamaması.
c. Eğer yakıtın bittiyse defansif durumdaysan boşuna zorlama ; EJECT. Eğer ki ofansif durumdaysan ve daha mermin varsa gücünün yettiği kadar kovalamaya çalış ve vuruş hakkını dene.
d. İki grupta birden fazla uçak varsa gruplardan birinin sis açması ( Smoke On/ CTRL + S ) gerekmektedir. Amaç Kendi takım arkadaşını vurmamak, karışıklığı önlemektir.
e. Hızın 600 knottan fazla olmaması. Bu şekilde oyuncular sadece kaçmak isteyeceklerdir. Oyunun bitmesi için 600 knotın üstüne çıkmak yasaktır. Bu oyun sahibinin belirleyeceği bir kural da olabilir yani hız sınırını o kişi koyabilir.
SAYGILAR...
