EUROSTAR AVIATION VIRTUAL PİLOTLARI İÇİN HAZIRLANMIŞ BOEING 737-300 AFM DOSYASININ ÇEVİRİSİDİR


 
 İÇİNDEKİLER

Bölüm 1 : Kısıtlamalar

Bölüm 2 : Boyutlar

Bölüm 3 : Normal Uçuş Prosedürleri

NOT: ORİJİNAL DÖKÜMAN ÜZERİNDE BULUNAN BAZI BÖLÜMLER ÇIKARTILMIŞTIR



 Bölüm 1: KISITLAMALAR


GİRİŞ

Bu bölümde Uçak El Kitabı (AFM) ve  üreticinin vermiş olduğu işletme kısıtlamaları ile ilgili bilgiler bulunmaktadır.  Üreticinin vermiş olduğu kısıtlamalar genellikle işletme prosedürleri içerisinde  bulunmazlar.
Bu nedenle AFM kısıtlamaları karşısına AFM ibaresi eklenmiştir.  

 İŞLETME

 Maximum işletme irtifası 37.000 ft
 Pist slope limitleri +/- 2%
 Max Kalkış/iniş kuyruk rüzgarı 15 Kts
 Turbulansta Max sürat 280KIAS/.70M
 Kalkışta Max yağış Karda - 6 cm / Suda 15mm

 BRÜT AĞIRLIK ve AĞIRLIK MERKEZİ:

 Max taxi ağırlığı 63.502 kg
 Max kalkış ağırlığı 63.276 kg

 Max iniş ağırlığı 51.709 kg  
 Max sıfır yakıt ağırlığı 48.307 kg  

 Kalkış, uçuş ve inişte kısıtlamaya tabi tutulabilir.
 Pist uzunluğu ve tırmanma limitleri tarafından kısıtlanabilir.


 OTOMATİK PİLOT/FLIGHT DIRECTOR SİSTEMİ:

FAA Kurallarına tabi uçaklar için:
 Kalkışta,1000 feet AGL altında otomatik pilot çalıştırılamaz.
 Tek kanal işletmede, 50 feet AGL altında otomatik pilota geçilemez.
CAA Kurallarına tabi uçaklar için:
 Kalkışta,500 feet AGL altında otomatik pilot çalıştırılamaz.
 ILS GS ve LOC ile yaklaşma haricinde 1000 feet altında otomatik pilot devre dışı bırakılmalıdır.
 Tek kanal işletmede, 140 feet AGL altında otomatik pilota geçilemez.

 UÇUŞ KONTROLLERİ:

Max flap kullanma irtifası: 20.000 ft
 Speed brake kullanımı: 1.000 feet altında radyo irtifasındaki uçuşta kullanılmamalıdır.

 UÇUŞ İDARESİ BİLGİSAYAR SİSTEMİ (NavDash):

VOR yaklaşma esnasında,FA (final approach) fix'ine gelinmeden hemen önce HSI VOR/ILS modunda görünen ham VOR bilgisi bir pilotta olmalıdır.


 YAKIT:  
 Max yakıt miktarı 7.950kg herbiri

 İNİŞ TAKIMI:
 Piste temas etmeden frenleme yapılamaz.


 MOTORLAR CFM51-3B1:

 Kalkış gücü için Max zaman limiti 5 min
 Max N1 RPM 106 %
 Max N2 RPM 105 %
 Max EGT:  
  Kalkışta 930o
  Max continuous 895o
  Başlatma 725o

 Yağ basıncı 13 psi min
 Yağ sıcaklığı 165o max

 Reverse sadece yerde kullanılır. Uçuş esnasında reverse yapılamaz.


 
 STANDART KONUŞMALAR:

CAT. I, II VE III YAKLAŞMA PROSEDÜRLERİ
 

DURUM PILOT FLYING PILOT NOT FLYING
TIRMANMA
VE
ALÇALMA transition altitude/level yaklaşırkenverilen irtifa için 1000´ üst/alt ALTIMETER ____mb., _____feet1000´ TO LEVEL OFF
INBOUNDFIX'E YAKLAŞMADA Uygun A/P & F/P modu seçer A/P & F/P modunu kontrol eder
FIX
INBOUND Konfigürasyonu çek eder
LOC ilk alındığında
GS ilk hareketinde
OM üzerinde veya eşdeğer pozisyonda yükseklik  kontrolü yapar
Cevap: LO 1500´ (LO is inbound OM olduğu anda)
   
LOCALIZER ALIVE
GLIDE SLOPE ALIVE

örneğin: LO 1500´ der
 

 
 
1500-800´ Flare armed şeklinde yanıtlar Flare armed uyarısı yapar
500´ 500´ ABOVE şeklinde yanıtlar 500´above uyarısı yapar
MINIMA+100´ CAT II+III: RA DİKKAT
Uçuş aletleri ve görsel olarak dış kontrolleri yapar DİKKAT
Otomatik pilotu ve diğer aletleri kontrole devam eder  
DHYAKLAŞMADA CAT II+III: RA İniş için yeterli görse temas sağlandığında
CONTACT Otomatik pilotu ve diğer aletleri kontrole devam eder ve Cat II+III kontrolü yapar:
STAY HEAD DOWN
DH
CAT II+III: RA CONTACT
veya
GO-AROUND, FLAPS 15 MINIMA
Otomatik pilotu ve diğer aletleri kontrole devam eder ve Cat II+III kontrolü yapar:
STAY HEAD DOWN


 

 İLAVE CATEGOTY III KONUŞMALAR:

STROBE LIGHT görselde Call: Strobe Otomatik pilotu ve diğer aletleri kontrole devam eder

STAY HEAD DOWN
APPROACH LIGHT görsel Call: Approach
YEŞİL TRESHOLD görsel Call: Threshold
DH
CAT III RA Answer: Contact
veya
GO-AROUND, FLAPS 15 Call: MINIMA
Otomatik pilotu ve diğer aletleri kontrole devam eder
YAKLAŞIK
50´ A/T retard ve otomatik iniş kontrolü yapar Performans kontrolüne devam eder


 

 MOTOR ÇALIŞTIRMA PROSEDÜRÜ:

PILOT FLYING (PF) PILOT NOT FLYING (PNF)
Çalıştırma sırasını duyurur.Normal çalıştırma sırası 2, 1.  
Announce "Starting Engine No ___.
Start sviçi START a getirir (J++)  
N2 RPM artışını kontrol eder PF ile aynı
PNF raporunu dinler. Motor idle durumda stabilize olduğundayağ basıncını kontrol eder ve düzgün çalışmada :"Oil Pressure Rising" uyarısı yapar.
Yakıt enjeksiyonu öncesi N1 kontrolü yapar PF ile aynı
Engine Start Lever 'I IDLE (CTRL+SHIFT+F4) yaparN1 RPM 19-20% ye gelene kadar bekler  
Yakıt akışı ve EGT kontrolü PF ile aynı
XX% N2 RPM ulaşıldığında Engine Start Switch in OFF durumuna geldiğini kontrol eder; değilse manuel olarak Start Switch'i OFF yapar. Engine Start Switch OFF durumunda boru basınçlarına bakar ve "Starter Cutout" raporu verir
N1,N2,EGT, yakıt akışı ve yağ basıncı normal olduğunu kontrol eder Ayrıca motorun idle olduğuna bakar.  PF ile aynı

XXX(motor type)için stabilize idle göstergeleri (Standard gündüz, deniz seviyesi):  
N1 RPM - 26.0% EGT - 200-350oC
N2 RPM - 55.0% Fuel Flow - 089 lbs/h


 

 TAXI-OUT TEKNİKLERİ:

Park freni bırakılır, uçağın ileri hareketini sağlayacak kadar gaz açılır, daha sonra idle konumuna getirilir. Tahditli bölgeden çıkarken PF takeoff flaps uyarısı yapar ve PNF Flap Lever'i takeoff durumuna getirir.

Taksi esnasında uçağı burun tekeri kullanmak suretiyle yaw damper kontrol edilir. Dönüşlerde yaw damper'ın ters yönde çalışması izlenir ve düzelişi gözlenir.

Manevralar için burun tekeri ve rudder kullanılır. Rudder kullanımı sadece çok az yön değiştirmelerde kullanılmalıdır. Tüm dönüşler yavaş hızda yapılmalıdır. İyi taksi teknikleri ile uçağa, personele zarar gelmesi önlenir ve yolcu konforunun maksimumda tutulması sağlanır.

Tüm dönüşlerde mümkün olan en geniş açı kullanılmalıdır. Minimum çaplı dönüşlerde istenmeyen yan yükleme oluşur ve lastik aşınması fazlalaşır.

Dönüş tamamlandığında, ve durmadan önce, burun tekeri ortaya getirilir ve uçak tam düzelene kadar ileri gidilir.

Idle durumlarda, uçak istenenden daha fazla hız kazanabilir. Hız azaltmak için ani frenleme yapmayınız. Uçağın hız kazanmasına izin verdikten sonra yavaş yavaş frenleyiniz ve gerekirse tekrarlayınız. Fasılalı frenleme soğutma işlemini çabuklaştırır.

 

 TAKEOFF ROLL VE LIFTOFF TEKNİKLERİ:

Uçak pistte düz durumdayken başlangıç takatini ayarlayınız(yaklaşık 40% N1). Başlangıç takati için frenleme yapılmasına gerek yoktur. Motorlar dengelendikten sonra kalkış takati verilmelidir.


İlk başta levye biraz öne itilmelidir. Yön kntrolü rudder ile yapılır.

Gerektiğinde abort işlemi için, gaz kolları V1'e ulaşılana kadar gözlenmelidir.

PNF, gaz kollarının ayarlanmasından sonra motor göstergelerini kontrol etmelidir. Daha sonra da tüm göstergeleri PNF kontrol etmelidir. PNF 80 kts, V1 ve VR ssüratlerini bildirmelidir.

PF, kalkış esnasında uçuş cihazlarına bakmalı ve V1 ve VR süratlerini çek etmelidir.

Amber renkli Master Caution Işığı yanarsa kalkış iptal edilmelidir, kalkış süratine ulaşılıp uçak tam konumda iken kalkış iptal edilemez.

Sürat V1'e ulaştığında, levye nötr duruma getirilmeli veya biraz geriye çekilmelidir. Sürat Vr durumuna geldiğinde kalkışa hazır olunmalıdır. Vr hızında, hafifçe burun kaldırılır ve tekerlekler yerden kesildiğinde pitch attitude yardımıyla istenen sürat tutulur.

 

 KALKIŞ:

Airborne olduktan sonra frenleme yapılmaz. İniş takımı UP durumuna alındığında otomatik olarak fren çalışır.
VSI ve altimetre'de pozitif tırmanma görülmeden teker toplanamaz.

   

 KALKIŞ PROSEDÜRÜ:

PILOT FLYING PILOT NOT FLYING
Gaz kolu yaklaşık. 40% N1 itilir  
Motor göstergeleri dengeli ve düzgün olarak takip edilir PF ile aynı
Kalkış takati uygular  
V1 süratine ulaşana kadar levye ileride tutulur. Motor göstergeleri izlenir. Sarı kısma çıkmadığına dikkat edilir.
80 kts gözlenir "80 KTS" sesli uyarılır.
V1 de sürat kontrol edilir ve Vr de yavaşça lövye çekilir. "V1", ve Vr ulaşılınca da "ROTATE" uyarısı yapılır.Uçuş cihazları izlenir.
Pozitif tırmanma izlenince "GEAR UP" uyarısı yapılır ve kalkış pitch sabitlenir. Pozitif tırmanma izlenir.
Teker toplanır.
Uçuş aletleri kontrol edilir ve izlenir. PF ile aynı


 TAKEOFF

PILOT FLYING PILOT NOT FLYING
İlk tırmanmada V2+20kts sabit tutulur. Hafif ağırlıklarda daha yüksek sürat (V2+25kts) seçilerek F/D pitc ile uyumlu olması sağlanır. Motor göstergeleri izlenir ve kalkış çek edilir.  
Uygun kalkış sviçi seçilir (LNAV / NavDash, HDG-SEL, VOR-LOC). Uygunluk izlenir. Uygunluk izlenir.
Tırmanma takati uygulanır. Tırmanma takati izlenir.
Flap toplama irtifasında 210, 220 veya 230 kts set edilir. Sürat durumuna göre flap toplanır. PF uyardıkça sürat kontrol edilip flap toplanır.
Otomatik pilot çalıştırılır ve kontrol edilir. Otomatik Pilot durumu çek edilir.
T/A geçilirken AFTER TAKEOFF Checklist istenir. AFTER TAKEOFF checklist tamamlanır.
NO SPEED uyarısı alınınca varsa VNAV/NavDash çalıştırılır. Durum kontrolü yapılır.


 

 ALÇALMA VE YAKLAŞMA:

 Genel:

Yaklaşma noktasına istenilen yükseklikte ulaşabilmek ancak, seyir irtifanızı da mümkün olduğunca koruyabilmek için alçalma noktasını çok iyi belirlemeniz gerekmektedir (ÇN. Sayın Orpan YOLCU'nun göndermiş olduğu dosya içerisinde bunun için hesaplama yöntemi bulunmaktadır. İncelemenizi tavsiye ederim). Uçak profilinin sabit tutlması açısından mesafe ve irtifa sürekli bir şekilde kontrol edilmelidir. İstenilen alçalma süratine ulaşılmadıkça takat azaltılmamalıdır, bu sürat kesinleştikten sonra takatte yapılacak olan ayarlama ile uçağın basınç sisteminin zarar görmesi engellenebilir.

Tavsiye edilen alçalma profili: yaklaşık FL300 irtifaya kadara 1000pfm olup, bunun altına ekonomi sürati ile alçalma yapılmalıdır.

Standard alçalma hızı: 300 kt sürate kadar ekonomik mach hızını koruyunuz, bundan sonra da 300 kt sürat korunmalıdır, hava durumu ve ATC uyarıları dikkate alınmalıdır.

5000 ft MSL altı irtifa için tavsiye edilen maksimum sürat 250 kt.

Seyir irtifasından yapılan standart alçalma işleminde PNF gerekli uyarıları pilota yapmalıdır.

Terminal bölgede iniş ışıkları gerekiyorsa bunlar ve strobe'lar 10000 feet geçilirken yanmış olmalıdır.


 
 Türbülans:

Türbülanslı bir bölgeden geçilirken, bu alan terk edilene kadar alçalma sürati olarak .70 M/280/250 kt sürat sabit tutulmalıdır. 15000 feet altındaki irtifalarda ve uçak brüt ağırlığı maksimum iniş ağırlığından az olan durumlarda clean konfigürasyonda 250 kt sürate kadar yavaşlanabilir. Bu durumların altında uygun perdövites marjları bulunmaktadır.


 
 Speedbrake kullanımı:

Normal alçalma clean konfigürasyonda yapılmalıdır. Alçalma rasyosunu artırmak veya sürati azaltmak için fren yapılabilir. Speed Brake Lever yavaşça FLIGHT DETENT konumuna alınmalıdır - down detent ve flight detent arasına çekilmesi durumunda roll rasyosu artacağı için bundan kaçınılmalıdır. Uçuş esnasında FULL UP pozisyonu kullanılmaz.


 
 Auto Brake (Otomatik Frenleme)

Pist uzunluğu, durumu ve durulmak istenen yer gözönüne alınarak istenilen oran kullanılmalıdır. Kalkış esnasında mutlaka RTO (Refused Take Off) konumunda tutulmalıdır.


 
 Yaklaşma brifingi:

Aletli yaklaşmadan önce PF diğer pilota nasıl bir yaklaşma prosedürü uygulamak istediği konusunda bilgi vermelidir, ve bundan sonra her iki pilot da yaklaşma prosedürünü gözden geçirmelidir. Bir yaklaşma brifingi esnasında ele alınanlar aşağıdaki gibidir:

- Yaklaşma tipi
- Pist
- Touchdown bölgesi veya pist yüksekliği
- Radio altimeter ayarları
- Transition altitude
- Inbound course
- Outbound ve procedure turn başları
- Yaklaşma esnasındaki minimum yükseklikler
- Missed approach noktası
- Missed approach prosedürleri


 Flaplar:

Flaplar yukarıda manevra süratinden yavaşlamaya başlandığında flaplar 1 durumuna getirilmelidir. Minimum manevra süratinden yaklaşık 15 - 20 kt fazla sürate erişildiğinde bir sonraki flap konumu seçilmelidir.

Flap açık konumda manevra yapılırken sürat 15 - 20 kt fazla tutulmalıdır.

İniş konfigürasyonunda son yaklaşma esnasına gelindiğinde olası rüzgar değişiklikleri nedeninden dolayı A/T açık olmamalıdır. A/T normal rüzgar durumuna göre ayar yapmaktadır ve bu nedenle bazı durumlarda iniş için fazla sürat verebilir. Eğer inişte A/T kullanılacaksa maksimum VREF+5 olarak ayarlanmalıdır.


Flap açma manevra süratleri aşağıdaki gibidir:
 FLAPLI MANEVRA SÜRAT TABLOSU:

 FLAP POSITION 53.070 KGS VEYA ALTI AĞIRLIKTA 53.070 KGS ÜZERİ 62.823 KGS A KADAR 62.823 KG ÜZERİ
 FLAPS UP 210 220 230
 FLAPS 1 190 200 210
 FLAPS 5 170 180 190
 FLAPS 10 160 170 180
 FLAPS 15 150 160 170
 FLAPS 25 140 150 160

PILOT FLYING PILOT NOT FLYING
"DESCENT CHECKLIST" "DESCENT CHECKLIST" tamamlar.
Anti-ice set eder (gerektiğinde)  
Approach Briefing'I tamamlar.  
  10000 ft. geçilirken gerekiyorsa LIGHTS ON
"APPROACH CHECKLIST" "APPROACH CHECKLIST" tamamlar.
Transition level'da altimetre ayarı yapar. Altimetreyi kontrol eder.
Course selectörleri, DH/MDA yaklaşmaya set eder.  
ADF, VHF NAV radyoları yaklaşma için set eder ve kontrol eder.  
Flap açma çizelgesi uyarınca "FLAPS____" uyarısı yapar. Flapları açar ve kontrol eder. Durumunu bildirir.
Seçilen FMC irtifasında durumu kontrol eder.  
localizer capture durumunu kontrol eder  

PILOT FLYING PILOT NOT FLYING
Glideslope 1½ noktada, "GEAR DOWN" ve "FLAPS 15" anons eder speed brake otomatiğe alır veyeşil ışığın kontrolünü yapar. Teker salar ve flapları 15 konumuna getirir.
"LANDING CHECKLIST DOWN TO FLAPS" ister ve LANDING checklist uyarılarını yanıtlar. LANDING Checklist down to flaps yapar.
  Autobrake ayarı yapar.
Glideslope capture durumunda, durumu çek eder.  
İniş için "FLAPS___" uyarısı yapar. MCP yi VREF+5kt için set eder. İstenilen flap açılımını yapar.
"COMPLETE LANDING CHECKLIST" uyarısı yapar LANDING checklist e cevap verir. LANDING CHECKLIST tamamlanır ve "LANDING CHECKLIST COMPLETE" uyarısını yapar.
Baş ve irtifayı Missed Approach prosedürüne göre ayarlar.  
1000 feet AGL yükseklikte iniş için eksiksiz olunduğunu çek eder. Sapmaları takip ederek uyarı yapar.
Uçak 500 ft AGL irtifada iniş takımı açık ve CHECKLIST tamamlanmış olarak dengeli olmalıdır. Eğer bu denge bozulmuş ise GO-AROUND uyarısı yapar.

Teker koyup normal yavaşlama esnasında aşağıdaki işlemler yapılacaktır.

PILOT FLYING PILOT NOT FLYING
Thrust Levers - IDLE A/T otomatik devreden çıkışını kontrol eder..
Autopilot - Disengage (eğer açıkssa) ve manuel kontrolları yapar.
A/T otomatik olarak devreden çıkar. Speed Brake Lever - FULL UP çek eder.
Speed Brake Lever - FULL UP durumunu çek eder.  
Otomatik frenleme kullanılmış ve DISARM ışığı yanıyorsa veya yavaşlama normal değilse - MANUEL FRENLEME yapar. Motor cihazlarını takip eder.
Reverse Thrust "60 knots" uyarısı yapar.
60 kts süratte taxi süratine ulaşıldığında, reverse'I IDLE duruma alır.  
Normal taksi süratine yaklaşıldığında otomatik frenlemeyi kapatır.  

DİKKAT : REVERSE ÇALIŞTIRILDIĞINDA MUTLAKA FULL STOP YAPILMALIDIR !


 TAXI-IN VE PARK:

Aktif pist terk edildiğinde, PF Speed Brake Lever'I DOWN detent durumuna alır , ve PNF aşağıdaki görevleri tamamlar:

Speed brakes DOWN
Flap Lever  UP
Pitot Heat Switches  OFF
Engine Start Switches  OFF
Landing Lights İSTENİLEN DURUMDA
Auto Brake Select Switch OFF
Transponder GEREKTİĞİ ŞEKİLDE

Uçak tamamen durduğunda, PF ve PNF uçağı park konumuna almak için aşağıdaki işlemleri yapar.

Parking Brake SET
Start Levers CUTOFF
Anticollision Light OFF
Fuel Pump Switches OFF

EUROSTAR'a katkılarından dolayı teşekkür ederim

saol