Uçak Tipi Consolidated B-24 Liberator
Hizmete Giriş 1942
Hizmetten Çıkış 1946
Miktar 5USAAC talepleri paralelinde tasarımlandırılan uçağın ilk prototipi ilk uçuşunu 29 Aralık 1939'da gerçekleştirdi. Bu arada hava kuvvetlerini yaklaşmakta olan savaş için modernize etmek isteyen Büyük Britanya ve Fransa'dan da siparişler alındı. Ancak "Liberator"lar Fransa'nın işgalinden önce hazır olmadığı için bu ülkeye teslim edilemedi ve bu sipariş Britanya'ya kaydırıldı. USAAC tarafından bütün cephelerde kullanılan B-24'ler 2. Dünya Savaşı'ndaki bütün müttefik bombardıman uçaklarından daha fazla sayıda üretilmiştir ve bu miktar 18,000 civarındadır.
1942'deki ilk Ploesti saldırısından sonra dört uçak 12 Haziran 1942'de, 1943'deki ikinci Ploesti saldırısından sonra da yedi B-24 de 1 Ağustos 1943'de Türkiye topraklarına mecburi iniş yaptılar ve enterne edildiler. (Bir B-24 de Manavgat açıklarında denize düştü. "Hadley's Harem" isimli bu uçak şu anda Rahmi Koç Müzesi'ndedir). 12 haziran 1942'de mecburi iniş yapan dört B-24'den biri Adapazarı'na, diğer üçü ise Ankara'ya mecburi iniş yaptılar. Bu uçaklar personelleriyle birlikte enterne edildiler. Bu uçaklarından biri 15 Aralık 1942'de kaçarak Kıbrıs'a inmeyi başardı ancak bu uçak bilahare THKv'ye iade edildi. Türkiye'ye inen toplam 11 adet B-24 "Liberator"dan 5 adedi onarılarak Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ağır bombardıman uçağı olarak katıldı.
B-24 Liberator “Hadley’s Harem” Rahmi M. Koç Müzesi’ndeB-24 D Liberator “Hadley’s Harem” 41-24311-L seri numarası ile 1941 yılında Consolidated tarafından imal edilmiştir.
1 Ağustos 1943 tarihinde Ploesti-Romanya petrol tesislerine yapılan bombardıman saldırısı sırasında “Hadley’s Harem”, US Army Air Force 98th Bomber Group “PYRAMIDES”e dahil olarak görevdeydi.
“Hadley’s Harem” bu tarihi harekat sırasında grup lideri Albay John R. “Killer” Kane’in öncülük ettiği “Flight One” içinde, Kane’in kanadındaki ilk uçaktı. Uçağın mürettebatı on kişiden oluşuyordu.
98’inci Borbadıman grubunun hedefi “White Four” kod ismiyle tanınan, Ploesti’deki en büyük petrol tesisi Astro Romana rafinerisiydi.
“Hadley’s Harem” hedefe ulaşırken uçağın burun kısmından girerek patlayan bir uçaksavar mermisi, bu kısımda büyük tahribata ve bombardımancının ölümüne neden oldu. 2 numaralı motor da durmuştu.
Bingazi’ye doğru dönüş yolculuğuna başladılar. Ancak kısa bir süre sonra bunu gerçekleştiremeyeceklerini anlayıp rotalarını Türkiye üzerinden Kıbrıs’ta ki İngiliz Hava Üssü’ne yönelttiler.
Anadolu üzerinde 3 numaralı motor da sustu. Toros Dağları’nı aştıktan kısa bir süre sonra 1 numaralı motorun yağ basıncı hızla düşmeye başladı. Kıbrıs’a da ulaşamayacaklarını anlayarak Türkiye’nin Akdeniz kıyılarına inmeye karar verdiler. Manavgat civarlarında deniz üzerinde iyice alçalarak kumsala yaklaşırken uçağın son kalan iki motoru da sustu. Bir kanadının suya değmesi ile uçak şiddetle denize çarptı ve hızla battı. Pilot ve yardımcı pilot uçaktan hiç çıkamadılar.
Sağ kalan diğer mürettebat yüzerek kıyıya ulaştı. İlk tıbbi müdahaleleri, onları bulan Türk köylüleri tarafından yapıldı. Yaralılar ardından İstanbul Amerikan Hastanesi’ne (Amiral Bristol) yollandılar, deniz kazazedesi olarak kabul edilip, Dış İşleri Bakanlığı tarafından serbest bırakıldılar.
Uçağın enkazı 1972’de amatör dalgıç Oğuz Altunseçen tarafından bulundu. 1955’de burun kısmı çıkarıldı ve müze tarafından satın alınarak gerekli restorasyon işlemlerinden sonra sergilenmeye başlandı.
B-24D specs/doneleri:Crew/mürettebat: 10
engines/motorlar: 4 x Pratt& Whitney R-1830
power/gücü: 4 x 1,200HP
wingspan/kanat açıklığı: 33.44m
length/uzunluk: 20.17m
height/yükseklik: 5.45m
max speed/azami hız: 500km/h
cruise speed/seyir hızı: 289 km/h
range/menzil: 5.280km
ceiling/tavan: 8,512m
max take-off weight/azami kalkış ağırlığı: 25.312kg
armament/silah donanımı: 10 x 12.7 Browning MG, 3.616kg of bombs/bomba




Manavgat açıklarında düşen B-24 LIBERATOR “Hadley’s Harem” isimli uçak



Tüm Döküman ve Resimler "http://www.hvkk.tsk.tr", "http://www.tayyareci.com", "http://www.airliners.net", "http://depkac.com" sitelerinden derlenmiştir.