1 - VFR - Gorerek Ucus Kurallari :
a) VFR Meteorolojik Şartlar - VMC ( Visual Meteorological Conditions ) :
VFR ucusların yapılabilmesi için aşağıdaki tabloda belirtilen meteorolojik koşulların sağlanması gereklidir (VMC).Asagdiaki degerler ICAO genel VMC sartlaridir.Bazen bu değerler ülkelerin sivil havacılık otoriteleri tarafından değiştirilmiş olabilir ve farklılık gösterebilir.
Kontrollü Havasahaları
Kontrolsuz Havasahaları
Hava koridoru
B
C-D-E
F-G
S (1) üzeri
S (1)
veya alti
Bulutlardan uzaklik
1500 m / 3 SM yatay olarak
1000 ft dikey olarak (2)
Bulutlardan uzak ve yer gorunurken
Gorus Mesafesi
8 km / 5 SM de ve FL100 veya 10000 feet altinda
5 km / 3 SM FL100 veya 10000 feet altinda
5 km / 3 SM (3)
(1) 1000 feet veya 3000 feet ustu genellikle "S - Surface" olarak tanımlanır.
(2) VFR ucarken yerden minimum uzaklik 500 ft oldugundan , en az 1500 feetten seyretmelisiniz ( eger 1000 feette bulut var ise )
(3) Görüş mesafesi 5 km / 3 SM'nin altinda olabilir ancak 1500 m / 1 SM 'nin üstünde olmalidir ( detayli bilgi icin IVAO-TR egitim sayfalarini ziyaret edin ) Ayrica sadece helikopterler icin minimum gorus mesafesi 1500 m / 1 SM'den az olabilir.
Türkiye havasahasında günbatımından gündoğumuna kadar yani geceleri VFR uçuşlara müsade edilmez.
b) Özel VFR - SVFR(Special VFR) :
Yukarıda belirtildigi gibi, VFR ucuslar bazi sartlarda ucamazlar.VFR uçuş için belirtilen meteorolojik şartların sağlanamaması halinde meydan otoritesi tarafından özel bir müsade alınarak uçuş yapılabilir.Buna Special VFR denir , fakat boyle bir müsadenin alınabilmesi için sorumlu pilotun IFR uçuş lisansına sahip olması gerekmektedir.
c) Minimum and maksimum seviyeler :
VFR Ucuslar :
-En az 1000 ft ASFC veya sehirlerin uzerindeki engebelerin 600m ustunde.
-En az 500ft ASFC veya herhangi bir engelin ustunde.
-Alcak hava koridorunda.
d) VFR ucus yükselikleri ve seviyeleri :
Genel kurallara bagli olarak, VFR ucuslar, ucus yukseliklerini TL altinda , Ucus Seviyelerini ise asagidaki tablodaki gibi kullanir ( Semi Circular Crusiing System) -( ref: S5-Altimetri ) :
Uçuş başı 000° ve 179° arası
Uçuş Başı 180° ve 359° arası
Tek Seviyeler + 500 feet
Cift Seviyeler + 500 Feet
FL 35 veya 3,500 ft
FL 55 veya 5,500 ft
FL 75 veya 7,500 ft
FL 95 veya 9,500 ft
FL 115 veya 11,500 ft
FL 135 veya 13,500 ft
FL 155 veya 15,500 ft
FL 175 veya 17,500 ft
FL 195
FL 215
FL 235
...
FL 25 veya 2,500 ft
FL 45 veya 4,500 ft
FL 65 veya 6,500 ft
FL 85 veya 8,500 ft
FL 105 veya 10,500 ft
FL 125 veya 12,500 ft
FL 145 veya 14,500 ft
FL 165 veya 16,500 ft
FL 185
FL 205
FL 225
...
e) Hız Limitleri :
FL100 veya 10000 feet altinda hiz sınırı 250 KIAS 'dir. Ancak eger istenirse veya ATC daha hizli bir deger icin komut verirse daha hizli degerler kullanılarak uçulabilir. Askeri jetler bu kuralin disinda tutulabilir.
f) Kontrollü Bolgelerde (ATC online) VFR :
A Sınıfı Havasahalarında VFR uçuşlara müsade edilmez.
VFR ucuslarda B-C-D Sınıfı Havasahalarına girebilmek icin, pilot :
- Aktif transponder.
- ATC ile radar temasi.
- ATC tarafindan onay almali ve ATC'nin direktiflerini takip etmeli.
Kısaca :
A sınıfı havasahalarında VFR ucamaz.
B-C-D sınıfı havasahalarında , VRF ucuslar ATC tarafindan kontrol edilmeli ve pilot müsade almalidir.
E - F - G havasahalarında VFR klerans almadan ve kontakt kurmadan uculabilir.
VFR ucuslar Visual Patterne girerken - kontrollu bolgelerde- ATC ile tamasa gecmelidir.
g) Ucus Plani:
VFR Ucuş planı yollamak sadece su sartlarda gecerlidir :
- Deniz aşırı veya kontrolsüz bölgelerde ucarken.
- Gece ucuslarinda (Lokal Olarak ucmuyorsaniz).
- Sınır geçerken.
- Kontrol edilen bir alana ucarken.
Diger sartlarda uçuş planı gerekmez ancak yine de doldurmaniz tavsiye edilir VFR-FP dökümanını inceleyebilirsiniz.
Basitleştirilmiş FP : VFR ucarken, herhangi bir ATC kendi bolgesine ucan bir trafige ucus plani doldurmasini isteyebilir.Bu durumda kolaylaştirilmiş FP girebilirsiniz (VFR isaretli olarak), . Kolaylaştırılmış ,FP sunlari içermelidir :
- Ucak tipi.
- Kalkis noktasi.
- Varis noktasi.
- Ve tabiki gercek adiniz ve ait oldugunuz bolge ( Homebase).
Diger alanlari bos birakabilirsiniz..
h) VFR'den IFR'a gecis :
Pilot ATC'yi bilgilendirmeli , ucus plani doldurmali ve IFR ucabilmek icin ATC'den izin istemelidir.
i) Kim VFR ucar ? :
Genellikle genel havacilik ucaklari (C182, PA28, DR40...) VFR ucarlar. Genellikle alcaktan ucarlar (5000 ft AGL altinda ). Askeri alcak ucuslarda VFR ucar (.)
2 - IFR - Aletli Uçuş Kurallari :
a) IFR Meteorolojik Sartlar - IMC ( Instruments Meteorological Conditions ) :
Aşağıda belirtilen her koşulda IFR ucus yapilabilir
IMC göz önünde bulundurularak ,VFR ucuşlar IMC ile uçamaz. Bu sebeple IMC ile sadece IFR uçulabilir.
Not : IFR uçuşlar VMC ile de uçulabilir.
b) Minimum seviye :
IFR ucuslar su seviyelerde ucabilir :
- En az1000 ft (2000 ft dagli arazide) en yusek engelin ustunde ( 8 km icerisinde )
- En az Yaklasma ve MRV chartlarinda belirtilen minimum seviyede.
c) IFR ucus seviyeleri ve yukseklikleri :
Genel kurallara bagli olarak IFR ucuslarda yükseklikler İntikal Seviyesi altında irtifa - feet (AMSL) , altında ise FL - Flight Level olarak tabir edilir.( ref : S5-Altimetri )
Uçuş başı 000° ve 179° arası
Uçuş Başı 180° ve 359° arası
TEK SEVIYELER
CIFT SEVIYELER
FL 50 veya 5,000 ft
FL 70 veya 7,000 ft
FL 90 veya 9,000 ft
FL 110 r 11,000 ft
FL 130 veya 13,000 ft
FL 150 veya 15,000 ft
FL 170 veya 17,000 ft
FL 190
FL 210
FL 230
FL 250
FL 270
FL 290
--------------------------------
FL 330
FL 370
FL 410
...
FL 40 veya 4,000 ft
FL 60 veya 6,000 ft
FL 80 veya 8,000 ft
FL 100 veya 10,000 ft
FL 120 veya 12,000 ft
FL 140 veya 14,000 ft
FL 160 veya 16,000 ft
FL 180 veya 18,000 ft
FL 200
FL 220
FL 240
FL 260
FL 280
--------------------------------
FL 310
FL 350
FL 390
...
S7-RVSM & S1-UcusSeviyeleri
d) Hız Limitleri :
FL100 veya 10000 feet altinda hız sınırı 250 KIAS.Ancak eger istenirse veya ATC daha hizli bir deger icin komut verirse daha hizli degerler kabul edilebilir.Askeri jetlerde bu kuralin disinda kalir.
e) Kontrollü Havasahalarında IFR Uçuş :
IFR uçuşların kontrollü havasahalarında uçabilmesi için (A-B-C-D-E sınıfları), Pilot :
- Aktif Transponderı olmasi gerekir.
- ATC ile radar temasi kurması gerekir.
- ATC tarafindan klerans almalı ve kleransa uymalıdır.
Kısaca :
A-B-C-D-E sınıflarında IFR ucuslar kontrol edilir ve klerans alınır ve ATC ile temas kurulur.
F-G havasahalarında klerans gerekmez ve kontrol edilmeden ucuş yapılabilir.
f) IFR Yaklasma ve Terk :
IFR terkler SID ile (Standard Instrument Departures) yada DP's (Departure Procedures) ile duzenli bir sekilde yapilmalidir.Eger bunlar kullanilmazsa ATC tarafindan yapilmalidir.IFR terk müsadesi en azindan sunlari icerir: :
- SID veya bir rapor noktasi , yukseklik veya ucus seviyesi, transponder kodu ve Approach/Departure Radyo Frekansı.
- Terk icin bir ucus başı ve ucus seviyesi, transponder code'u ve Approach/Departure Radyo Frekansı.
IFR Yaklasmalar STAR ile (Standard Terminal Arrival Route) ve aletli yaklasma prosedurleri ile duzenli bir sekilde yapilmalidir.Aksi taktirde ATC komutlari veya Gorerek yaklasma izni ile de yapılabilir.
IIFR ucuslar gorerek yaklasma iznini pist gorus mesafesi icindeyse alabilir.Boylece chart ve yaklasma prosedurleri kullanmadan piste inis yapılabilir.
g) IFR Uçuş Planı :
IFR ucuslarda FP doldurulmalidir. S1-IFR-UP .
h) IFR'den VFR'e gecis :
Bu sadece VMC koşullar mevcut ise ve A sınıfı havasahasında degil ise yapılabilir.
Pilot ATC'yi CANCEL IFR, diyerek uyarir ve ucus planini tekrar gonderir.
i) Kimler IFR uçar ? :
Tüm ticari ucaklar (Ticaret ucaklari, havayollu sirketleri...) ve cogu askeri tasima ucagi IFR kullanir. Askeri jetlerde IFR ucabilir.
