Arkadaşlar falcon af mühimat modernizasyon paketi hazırladık ve bir çok mühimat kullanılabilir hale geldi. Bu mühimatlar hakkında ayrıntılı bilgiye bu konudan ulaşabilir ve bildiklerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.
AIM-120C-7 AMRAAM
General Characteristics
Primary Function: Advanced, medium-range, air-to-air tactical missile
Contractor: Raytheon.
Date Deployed: September 1991.
Propulsion: Solid Propellant Rocket.
Length: 12 feet.
Diameter: 7 inches.
Wingspan: AIM-120A/B 21 inches; AIM-120C/D 19 inches.
Weight: AIM-120A/B/C-4 348 pounds; AIM-120C 5/6/7/D 356 pounds.
Speed: Classified
Platforms: Navy: F/A-18C/D/E/F Hornet and Super Hornet. Air Force: F-15, F-16 and F-22. NATO: AV-8B, Eurofighter 2000, F-1C, F-4, F-15, F-16, F/A-18, JAS-39.
Warhead: Blast Fragmentation; high explosive.
AGM-119
Penguin, Norveçli Kongsberg Defence & Aerospace (KDA) firması tarafından üretilen NATO'nun ilk serbest uçuşlu anti-gemi füzesidir. Füzenin orijinal adı Penguin olmakla birlikte ABD kodlaması AGM-119'dur. Ufak ve orta tonajlı gemilerle satıhtaki denizaltılara karşı taarruz amaçlı geliştirilmiştir.
Geliştirme Programı
Penguin Mk 1'in geliştirilmesine 1960'lı yıllarda Amerikan Donanmasının mali desteği ile Norveçli Kongsberg Våpenfabrikk tarafından başlanmıştır. Küçük gemilerden ve kıyı bataryalardan ateşlenerek ufak ve orta tonajlı gemilere karşı kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Penguin'in güdüm sistemi İskandinavya'nın doğal coğrafi özelliklerine uygun olarak geliştirilmiştir. Derin fiyortlardan ve iç içe geçmiş sarp falezlerden oluşan kıyılar radar dalgalarının kaybolmasına ve dağılmasına neden olduğu için füze IR (kızılötesi) takip güdümlüdür. Fırlatıcı platformun sensör ve atış kontrol sistemleri tarafından hedefe ait bilgiler atış gerçekleşmeden önce füzeye aktarılır. Ek bir avantaj olarak pasif IR takibi saldırılan hedefin tehlike uyarı zamanını kısaltır. Penguin Mk 1, AGM-12 Bullpup'larda da kullanılan 113 kg'lık MK 19 harp başlığına sahiptir. Norveç Donanmasında 1972'de hizmete giren Penguin Mk 1 serviste fazla kalmamıştır.
Penguin Mk 2, yüzer platformlardan kullanılmak üzere geliştirilmiş ve 1980 yılında servise girmiştir. Mk 1 varyantının sahip olduğu 20 km'lik menzil geliştirilerek 30 km'ye çıkarılmıştır. Hedef arayıcıların gelişmişliğine göre Mod 3, Mod 5 gibi alt varyantları vardır. Mk 2 Mod 7, Penguin'in en son geliştirilen varyantıdır. Ocak 1986'da Amerikan Donanması ile Norveç Kraliyet Deniz Kuvvetleri, Penguin Mk 2 Mod 3'lerin SH-60B Seahawk helikopterlerine sertifiyesi konusunda bir kontrat imzalanmış, Mk 2 Mod 3'ler çeşitli geliştirmelere tabi tutularak Mk 2 Mod 7 adıyla modifiye edilmiştir. ABD Donanması bu füzeleri AGM-119B Penguin adıyla 1994 yılından itibaren kullanmaya başlamıştır. Bu füzeler S-70B Seahawk, Bell 412, SH-2 Seasprite ve Super Lynx helikopterleri tarafından kullanılabilmektedir. Daha önceki Mk 2 alt varyantlarından temel farkı helikopter gövde altına monte edilebilecek şekilde dizayn edilmesidir. AGM-119B, AGM-119A/Mk 3 gibi IR arayıcı ve dijital sinyal işlemciye sahiptir. AGM-119B ayrıca diğer varyantlardan farklı olarak WDU-39/B harp başlığı taşımaktadır.
Penguin Mk 3, Norveç Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin F-16 Fighting Falcon uçaklarında kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Uçaklardan fırlatılabilen tek varyanttır. 1984'te ilk uçuş gerçekleşmiş ve 1987'de Norveç Kraliyet Hava Kuvvetleri envanterine katılmıştır. ABD Hava Kuvvetleri tarafından AGM-119A Penguin olarak adlandırılmış fakat envantere katılmamıştır. Mk 2'ye göre Mk 3'ün uzunluğu daha fazla, kanatları daha kısa ve menzili daha uzundur. Başka bir farklılık olarak Mk 3 dijital uçuş kontrol sistemine sahiptir. 40 km mesafeden hedefe fırlatılabilir, atıştan önce birkaç farklı hedefe programlanabilir. Atıştan sonra füze atalet seyrüsefer sistemi ve radar altimetresi kullanarak deniz yüzeyine yakın bir seviyeye alçalır, ardından güvenli bir rota dahilinde hedefe yönelir. Füze seyir sırasında arama paternine girdiğinde IR terminal arayıcılarını aktifleştirerek hedefi bulur.
Kullanıcı Ülkeler
S-70B Seahawk'tan fırlatılan bir AGM-119B Penguin
Penguin'den bugüne kadar yaklaşık 1.200 tane üretilmiş olup bu füzeler halen,
Norveç Kraliyet Hava Kuvvetleri (Mk 3)
Norveç Kraliyet Deniz Kuvvetleri (Mk 2)
Türk Deniz Kuvvetleri (60 adet Mk 1 ve 16 adet Mk 2 Mod 7 + 16 adet Mk 2 Mod 7)
Yunan Deniz Kuvvetleri (75 adet Mk2 Mod 3 ve 45 adet Mk 2 Mod 7) (1980-1981 arasında alınan 75 adet Penguin Mk 2 Mod 3, La Combattante IIIb (Kavaloudis Sınıfı) hücumbotlarda, 1994-1995 ve 1997 arasında iki paket (20+25) olarak alınan 45 adet Penguin Mk 2 Mod 7 de S-70B-6 Aegean Hawk'larda kullanılmaktadır.)
Amerikan Deniz Kuvvetleri (152 adet Mk 2 Mod 7)
İsveç Deniz Kuvvetleri (200 adet Mk 2 Mod 7)
Avustrayla Kraliyet Deniz Kuvvetleri (84 adet Mk 2 Mod 7)
İspanyol Deniz Kuvvetleri (20 adet Mk 2 Mod 7)
Türk Deniz Kuvvetlerinde Penguin
Türk Deniz Kuvvetleri envanterinde 1975-1977 arasında alınan ve Kartal sınıfı hücumbotlar tarafından kullanılan 60 adet Mk 1 versiyonu ile 2001-2002 arasında alınan ve S-70B Seahawk helikopterleri tarafından kullanılan 16 adet Mk 2 Mod 7 versiyonunda Penguin füzesi bulunmaktadır. 16 adetlik Penguin alımında Norveç, Türkiye'de insan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle satışa sıcak bakmamış fakat AB adaylık sürecinin başlamasıyla pürüzler giderilerek alım gerçekleşmiştir.
05 Aralık 2007 tarihinde yapılan Savunma Sanayi İcra Komitesi toplantısında, Türk Deniz Kuvvetleri enventerine katılacak olan ikinci paket 17 adet S-70B Seahawk helikopterlerinde kullanılmak üzere 16 adet Penguin Mk2 Mod7 füzesi alınmasına karar verilmiş olup bu alım için Kongsberg firması ile görüşmeler devam etmektedir. Ayrıca Türk Hava Kuvvetleri'nin Öncel Barışı III modernizasyon projesi ile deniz taarruz görevi verilecek F-16 Fighting Falcon filolarında kullanılmak üzere bir miktar AGM-119A Penguin anti-gemi füzesi tedarik etmesi beklenmişse de tercih daha modern ve etkili bir füze olan AGM-84K SLAM-ER'dan yana kullanılmıştır.
AGM-142 POPEYE 
AGM-142 Raptor/ Popeye I Have Nap İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri ortak yapımı havadan karaya tarruz füzesidir
Geliştirme
Elektro-optik güdümlü Pyramid bombası esas alınarak 1980'li yılların başında Rafael tarafından geliştirilmeye başlanmıştır. Aynı yılların sonunda değişen doktrinler bazında, Amerikan Hava Kuvvetleri´nin B-52G uçaklarının konvansiyel rolünün arttırılmasına yönelik başlattığı program dâhilinde, geçici çözüm olarak ABD tarafından da satın alınmıştır. AGM-131'lerin konvansiyel versiyonunun geliştirilmesini içeren esas çözüm iptal edilince, 1996 yılında Lockheed Martin ve Rafael'başlattığı PGSUS(Precision Guided Systems US) programı çerçevesinde Popeye, İsrail yerine ABD'de üretilmeye başlandı.
Versiyonlar
Popeye I; 340 kg harp başlığına sahip elektro-optik güdümlü AGM-142A ve IIR güdümlü AGM-142B ile 362 kg harp başlıklı, elektro-optik güdümlü AGM-142C ve IIR güdümlü AGM-142D versionlarını kapsiyor.
AGM-142A
AGM-142B
AGM-142C
AGM-142D
AGM-142E Popeye II
Popeye ve Türkiye
Türkiye´nin de F-4 modernizasiyon programi çerçevesinde AGM-142Bversiyonunda 100 adet tedarik ettiği Popey füzeleri, uzun menzili Walleye veri yolunu kullaniyor. Halen üretimde olan bu füzelerin bir dönem Türkiye'de üretilmesi düşünülse de menzil açısından yeterli olamadığı gerekçesiyle vazgecilmiştir. 2006 yılında ae eğitiminde başarı ile hedefi vurmuştur
Teknik Veriler
Üretici Firma: Rafael/ İsrail Tipi:Havadan Karaya Tarruz Füzesı Güdüm Sistemi: IIR/TV Harp Başlığı:
363 kg Parça Tesirli HE harp başlığı Azami Etkili Menzili: 90 km Hızı: 0.7 Mach İtki Tipi: Katı Yakıtlı Roket Motoru Uzunluk: 4.826 m Çap: 533 mm Ağırlık: 1360 kg
Kullanan Ülkeler
ABD
Avustralya
İsrail
Türkiye
AGM-154
AGM-154 Joint Standoff Weapon (JSOW) Raytheon (eski Texas Instruments) tarafından ABD Hava ve Deniz Kuvvetleri için geliştirilen Müşterek Menzil-Dışı Mühimmatı (JSOW) ailesi, düşükmaliyetli ancak oldukça etkili bir menzil-dışı (stand-off) silah sistemidir. Tepki motoru bulunmayan JSOW hedefe havada süzülerek ulaşmaktadır.
AGM-154 JSOWKara ve deniz hedeflerine karşı kullanılabilen JSOW, pilot 'AT ve Ayril' kabiliyeti sağlamaktadır. Gece, gündüz ve her türlü hava şartında büyük bir hassasiyetle hedef uçmasını sağlayan GPS/INS destekli seyrüsefer sistemi ile terminal (son yaklaşma) safhasında kullanılan kızılötesi arayıcı ve veri bağlantısı (data link) sayesinde JSOW, hedefine nokta vuruşu gerçekleştirebilmektedir.Çok alçak ve çok yüksek irtifalardan bırakılabilen ve düşük radar kesit alanı ve IR izine sahip olan JSOW, pilota tek geçişte birden fazla hedefe, birden fazla mühimmatla taaruz kabiliyeti sağlamaktadır. Hassas hava tarruzlarının düşman hava savunma sistemlerinin etkili menzillerinin çok ötesinden icra edilebilmesine imkân taniyan bir sistemdir.
Teknik Veriler
• Uzunluk: 4,06m
• Kanat Açıklığı: 2,69
• Ağırlık: 483-681 kg
• Azami Etkili Menzili: 130 km
• Çap: 330 mm
• İtki Tipi:
o AGM-154A/B/C: Yok
o AGM-154D/E: Turbojet Williams J400 itiş gücü 1,1 kn
• Harp Başlığı
o AGM-154A/D:145 adet BLU-97/B CEB bombacığı
o AGM-154A-1:227-kg BLU-111
o AGM-154B:4x6 BLU-108/B zırh delici
o AGM-154C/E:250 kg BLU-111/B veya 246 kg Broach
Platformlar
• F/A-18
• B-1
• B-2
• B-52
• F-15
• F-16
• F-35
Sürümler
Kinematik etkili ve düşük izli bir gövdeye sahip olan AGM-154 JSOW'nın taşıdıkları harp başlıklarına göre A,B ve C olmak üzere üç değişik versiyonu bulunmaktadır.
AGM-154A JSOW (Cluster bomb)
Temel model olan AGM-154A JSOW, herbiri Zirkonyum yanıcı çemberine ve parça tesirli ve yangın çıkarıcı çukur imlalı patlayıcıya sahip 145 adet BLU-97/B CEB (Combined Effects Munitions) taşımaktadır. Yeni geliştirilen ve birim maliyetleri, daha az parça kullanımı ve üretim süreçlerinde gerçekleştirilen iyileştirmeler sayesinde kayda değer oranda (yaklaşık %40) azaltan Block II konfigürasyonunda karıştırmaya mukavemetli yeni Raptor GPS sistemi kullanılmakta ve JSOW A modeli BLU-111 (MK-82) harp başlığı AGM-154A-1 opsiyonu ile sunulmaktadır.
AGM-154B JSOW (Zırhlı Hedeflere Karşı)
AGM-154B JSOW , tanksavar hedeflere karşı herbiri 4 adet mermiye sahip 6 adet BLU-108/B bombacığı ile donatılmıştır.
AGM-154C JSOW
AGM-154C JSOW ise 250 kg ağırlığındaki BLU-111/B harp başlığına sahiptir. Hassas tarruzlar için görüntüleyici kızılötesi (IIR) arayıcı sensörü ile terminal safhasında hedefe 2km kala aktive edilen Otomatik Hedef Tespiti (ATA) teknolojilerine sahiptir. Otomatik Hedef Tespiti , JSOW'nın kendi hedefini operatörün müdahlesine gerek kalmadan uçuş öncesinde hafızasına yüklenen referans görüntülerin karşılaştırılmasını yapmak suretiyle hassas bir şekilde bulabilmektedir.
AGM-154C JSOW Broach
ABD Deniz Kuvvetleri için özel olarak geliştirilen ve Başlangıç Hareket Kabiliyeti (IOC)'ne Şubat 2005 tarihinde ulaşan 468 kg ağırlığındaki AGM-154C Broach (Bomb Royal Ordnance Augmented CHarge) adı verilen ve arka arkaya yerleştirilmiş 2 adet patlayıcıdan oluşan parça tesirli ve zırh delici harp başlığı sayesinde tahkimatlandırılmış hedeflere karşı kullanılabilmektedir.
JSOW'un geliştirme Programı
Raythoeon ve ABD Deniz Kuvvetleri silahın, bir veri hattı ilavesi ve iylleştirmeler sayesinde, kötü hava şartlarında ve uzun menzillerden hareketli kara ve deniz hedeflerine karşı kullanılabilmesine imkân tanıycak Block III mühimmatının 2009 yılında üretilmesi bekleniyor.
JSOW ve Türkiye
AGM-154A-1 JSOW Block II ve AGM-154C JSOW modernize edilecek F-16C/D uçaklarında kullanılmak üzere Türk Hava Kuvvetleri tarafından sipariş edilmiştir.
Kullanan Ülkeler
• Birleşik Devletler
• Türkiye
• Singapur
• (Katalanca)
• Polonya
• Yunanistan
AGM-158 JASSM
AGM-158 JASSM (Joint Air to Surface Stand-off Missile) ABD yapımı havadan karaya seyir füzesidir. ABD'nin ihtiyaçları doğrultusunda 1990'lı yılların başında başlatılan AGM-137 TSSAM (Tri-Service Stand-off Attack Missile)programının, gün geçtikçe azakan talepler ve artan maliyetler nedeniyle sona erdirilmesinin ardından Lockheed Martin, 1998 yılında daha iyi bir alternatif olan JASSM (Joint Air to Surface Stand-off Missile)ı´n geliştirme çalışmalarına başladı. Uçuş sırasındaki konum ve durum bilgilerinin sürekli izlenebilmesine olanak sağlayan bir veri yolu sistemine sahip olan JASSM'ın geliştirme çalışmaları ve uçuş testleri 2003 yılında tamamlandı. IIR güdümlü JASSM, hedefin önceden hafızasına yüklenen görüntüsü ile uçuş esnasında kendi elde ettiği görüntüleri karşılaştıran otomatik hedef doğrulayıcı bir sistemle donatılmış. JASSM, mevcut bütün Amerikan savaş ve bombardıman uçaklarında ateşlenebildiği gibi F-35 gibi yeni nesil uçaklarda da kullanılabilecek, ABD dışında JASSM'ı tercih bilinen tek ülke ise Eylül ayında kararını açıklıyan Avustralya. Füzenin JASSM-ER adlı menzilli arttırılmış bir başka versiyonu üzerinde çalışmalar yürüten Amerikan Hava Kuvvetleri, ilk uçuş testini geçtiğimiz aylarda gerçekleştirmişti.
Teknik Veriler
Üretici Firma: Lockheed Martin/ ABD Tipi:Havadan Karaya Seyir Füzesi Güdüm Sistemi: GPS/INS ve IIR Harp Başlığı:
450kg Parça Tesirli HE harp başlığı Azami Etkili Menzili: 450 km Hızı: 0,85 + Mach İtki Tipi: Katı Yakıtlı Roket Motoru Uzunluk: 4,27 m Çap: 406-560 mm Ağırlık: 1000 kg askeri-taslak
AGM-45 Shrike
AGM-45 Shrike, radar vericilerini imha ve home için yapılmış havadan atılan anti-radyasyon füzesi. AGM-45 olarak adlandırılır. İlk anti-radar füzesi olan AGM-45 Shrike'ın ilk versiyonu 1958'de ABD NWC'de üretilmiştir. SA-2 Guideline SAM hava savunma bataryalarına karşı geliştirilmiştir. Özellikle Vietnam Savaşı'nda adından sıkça söz ettirmiştir. Savaşın başlarında hedef tespit ve imha yeteneği üst seviyede iken zamanla SAM bataryalarına yakalanma ve hedeften sapma oranının beklenenin üzerinde olması füzenin geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. ABD ve İsrail hava kuvvetleri envanterine katılmıştır. İsrail tarafından Arap-İsrail savaşlarında Mısır'ın SA-2 Guideline ve SA-3 Goa SAM bataryalarına karşı kullanılmış ve başarılı olmuştur. F-16CJ Wild Weasel, F-4G, F-15, A-4, A-6, A-7 ve F-105'ler tarafından taşınabilmektedir. Üretimin sona erdiği 1982'ye kadar A ve B versiyonlarından 18500 adet AGM-45 Shrike üretilmiştir. 1983'den itibaren yerini daha modern ve pahalı olan AGM-88 HARM'a bırakmıştır. THK'nın da envanterinde bir miktar AGM-45 Shrike bulunmaktadır.
ÖZELLİKLERİ
• FONKSİYON Havadan-Karaya Anti-Radar Füze
• ÜRETİCİ Texas Instruments ABD
• GÜÇ KAYNAĞI: Aerojet Mk 78 Roket Motoru
• FIRLATMA AĞIRLIĞI: 177.6 kg
• UZUNLUK: 305 cm
• ÇAP: 20.3 cm
• KANAT AÇIKLIĞI: 45.7 cm
• HIZ: 2 mach
• MENZİL: 40 km
• PATLAYICI BAŞLIK: 67.5 kg
• GÜDÜM: Pasif Radar Takibi
• HİZMETE GİRİŞİ: 1958
AGM-65 Maverick
AGM-65 Maverick, ABD'li Hughes (Günümüzde Raytheon) firması tarafından geliştirilen yakın hava desteği, düşman hava savunmasının bastırılması, kritik düşman birimlerinin imhası gibi görevlerde kullanılan güdümlü bir havadan karaya taktik taarruz füzesidir.
Genel Özellikler
AGM-65 Maverick, özellikle tank ve zırhlı araçların, hava savunma sistemlerinin, her türlü kara ulaşım araçlarının, küçük ve orta tonajlı gemilerin, binaların ve yakıt depolarının yok edilmesinde kullanılmakta olup kullanıcısına stand-off saldırı kabiliyeti ile yüksek vuruş gücü sağlamaktadır. Bugüne kadar çeşitli versiyonlarda 40.000'den fazla üretilmiş ve bunlardan 1221 tanesi atış testlerinde kullanılmıştır. Testlerde % 86 gibi yüksek bir isabet oranına ulaşılmıştır. Tank büyüklüğündeki hedeflere yapılan atışlarda hedefi kaçırma mesafesi sadece 3 ft (0.91 m) olmuştur. Harp başlığı ikinci derecede infilak etkisi olan bir patlayıcı ünite olup hareketli veya sabit zırhlı araçlar, kamyonlar, toplar, SAM füze ve bunlara bağlı radar sistemi ile hangar ya da parkta duran çok çeşitli taktik hedeflere karşı etkindir. Füzenin harp başlığı arayıcının arkasındadır fakat arayıcıda bulunan bir tünel patlayıcıdan çıkan gaz jetinin dışarı çıkmasını sağlar.
Füze ateşlendikten sonra katı yakıtlı roket motorunun verdiği ilk hızla bir süre belirli bir rota üzerinde uçar. Füzenin tüm versiyonları hemen hemen aynı atış zonuna sahiptir. Füze 60 dereceye kadar dalışlarda ateşlenebilir ve azami atış irtifaları da 10.000 - 12.000 m arasında değişebilir. Bu irtifalar üzerinde füze aerodinamik olarak dengesiz olmaktadır. Azami menzil ise uçağın irtifa ve süratine göre değişmekte olup 12.000 metre irtifa ve 1.2 mach süratte 30 km, alçak irtifa ve 0.5 mach süratte 13 km olur. Füzenin ateşlenmesi için belirli bir minimum irtifa yoktur fakat minimum ateşleme menzili uçağın patlayan harp başlığından kurtulması için gerekli mesafeye bağlıdır.
Tarihçe & Versiyonlar
AGM-65 Maverick füzesinin geliştirilmesine 1960'lı yılların ortalarında AGM-12 Bullpup füzesinin Güneydoğu Asya'daki çatışmalarda sergilediği başarısızlık sonucunda başlanmıştır. Hughes (Şu anki Raytheon) ve Rockwell firmaları ZAGM-65 adıyla çalışmalara başlamışlar ve 1968'de Hughes projenin ana yüklenicisi seçilmiştir. İlk güdümsüz XAGM-65A prototipi Eylül 1969'da denenmiş ve aynı yılın Aralık ayında ilk güdümlü prototipin denemesi gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar tamamlanarak Ağustos 1972'de seri üretim ilk AGM-65A ABD Hava Kuvvetleri'ne teslim edilmiştir.
AGM-65A
AGM-65 ailesinin seri üretim ilk füzesi olan AGM-65A, Thiokol TX-481 (SR109-TC-1) çift-itkili katı yakıtlı motora ve Elektro-optik (E/O) güdüm sistemine sahiptir. Füzenin burnunda yer alan TV kamerasından elde edilen görüntü kokpitteki ekrana aktarılır. Pilot hedefi seçtikten sonra kokpit ekranında görünen TV imajını kullanarak hedefi nişangah noktası ile aynı hizaya getirip kilitler, TV imajı füzenin arayıcı hafızasına kaydedilerek füze ateşlenir. Füze ateşlendikten sonra AGM-65A hafızasına yüklenmiş görüntüyü yeni elde ettiği görüntülerle karşılaştırarak takip eder ve hedefe ulaşır. Çarpışmanın ardından fünye 57 kg ağırlığındaki WDU-20B patlatıcıyı ateşler ve hedef imha edilir. AGM-65A'nın yapılan testler sonucunda 1.5 m (5 ft) CEP oranı (Dairesel Hata İhtimali) olduğu belirtilmektedir.
AGM-65B
AGM-65B, güdüm sistemi olarak A modeliyle aynıdır fakat TV kamerasından elde edilen hedef imajı kokpit ekranında büyütülebilir ve daha detaylı gösterilebilir. Bu sayede pilot A modeline göre seçeceği hedefi daha kolay tespit ederek daha uzak mesafeden hedefe kilitlenme ve daha küçük hedefleri saldırı yeteneğine sahip olur. En büyük dezavantajı uçağın sabit kilitlenmeyi sağlamak için hedefi 8 saniye boyunca kilitte tutma mecburiyeti olmasıdır. 1978 yılında kadar TV güdümlü 25.000'den fazla AGM-65A ve AGM-65B üretilmiştir.
AGM-65C/D/E
AGM-65C, yarı-aktif lazer güdümüne sahip olup Amerikan Deniz Piyadeleri (US Marines) için geliştirilmiştir. Deniz piyadelerine yakın hava desteği sağlaması amacıyla hazırlanmıştır ve 113 kg'lık MK-19 patlayıcı başlığa sahiptir. Ocak 1977'de tasarım çalışmalarına başlanmış fakat proje maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle çalışmalar iptal edilmiş ve neticede çok az miktarda AGM-65C üretilmiştir. Deniz piyadeleri daha sonraki yıllarda lazer güdümlü AGM-65E modelinden temin etmiştir.
AGM-65'in ilk varyantları hedef yakalama ve kilitlenme için gereken zaman süreci nedeniyle tek kişilik uçaklar için uygun değildir. Kimi bölgelerde kötü görüş mesafesi koşulları hedef bulma mesafesini kısaltmakta ve yüksek süratli uçak pilotları silah sistemini kullanacak zaman bulamamaktaydı. Hughes çalışanları bu soruna çözüm olarak elektro-optik güdüm yerine kızılötesi (IR) güdümlü AGM-65D'yi ortaya çıkarmıştır. D modelinin çalışma prensibi A ve B tipine benzemekle birlikte bu tipte TV yerine kokpitte termal bir imaj görüntülenmektedir. AGM-65D, AGM-84E SLAM ve GBU-15(V)2/B bombalarında da kullanılan WGU-10/B kızılötesi görüntüleme IIR (imaging infrared) arayıcıya sahiptir. Bu arayıcı sayesinde füze gece ve kötü hava şartlarında da kullanılabilmekte ve AGM-65A varyantına göre neredeyse iki kat daha uzun menzile sahip olmaktadır. AGM-65D'nin tasarım çalışmalarına 1977'de başlanmıştır. İlk fabrikasyon ürün 1983'de ABD Hava Kuvvetlerine teslim edilmiş ve ilk operasyonel kabiliyete Şubat 1986'da erişilmiştir. AGM-65D ayrıca motor izi düşürülmüş Thiokol TX-633 motora sahip ilk varyanttır.
Yüksek maliyeti nedeniyle AGM-65C üretiminden vazgeçilince ABD Deniz Piyadeleri ve Hughes firması lazer güdümlü daha ucuz bir varyant üzerinde çalışmalara başladı. Yapılan çalışmalar sonucunda WGU-9/B lazer güdüm sistemine ve 136 kg ağırlığındaki WDU-24/B patlayıcıya sahip olan AGM-65E ortaya konmuştur.
AGM-65F
AGM-65F, ABD Donanma Kuvvetleri tarafından kullanılan ve donanma uçakları için özel geliştirilmiş varyanttır. IIR güdüm sistemi AGM-65D ile harp başlığı ve güç kaynağı AGM-65E ile aynıdır. Füzenin uçuş özellikleri Su üstü hedeflere en uygun olacak şekilde düzenlenmekle birlikte kara hedeflerine karşı da kullanılabilmektedir.
AGM-65G
AGM-65G, ABD Hava Kuvvetleri için geliştirilmiştir. AGM-65D varyantı ile aynı IIR güdüm sistemine sahip olmakla birlikte daha uzun menzilden hedef bulabilmesi için bazı yazılım geliştirmeleri yapılmıştır. 136 kiloluk etkin bir HE PBX-AF harp başlığı bulunur. Operasyonel ilk AGM-65G füzesi 1989'da hizmete girmiştir.
AGM-65K
AGM-65K, 1200 adet B,D ve G versiyonu füzenin yeni bir elektro-optik tarayıcı ve yazılımlarla donatılmaları sonucu ortaya çıkan bir versiyondur. Eski görüntüleme arayıcıları CCD dijital elektro-optik tarayıcılar ile değiştirilmiş böylece pilotun 2-3 kat daha uzun aydınlatma menzilinden daha net görüntü alması sağlanmıştır. K versiyonu, termal görüş sağlayan FLIR (Forward Looking Infrared - Kızılötesi İleri Görüş) sistemi sayesinde gece de yüksek etkinlik gösterebilmektedir.
Platformlar
AGM-65 füzeleri A-4, A-6, A-7, AV-8B, A-10, F-4, F-5, F-15, F-16, F/A-18, F-111, JAS-39, Tornado, Harrier, AMX, Ching-Kou, J-22, A-50 uçakları ve AH-1, SH-2G helikopterleri tarafından kullanılabilmektedir. Yüksek bakım ve idame masraflarına rağmen dış pazarda önemli bir yer edinen AGM-65'lerin üretimine 1999'da son verilmiştir.
Operasyonel Kullanım
AGM-65 Maverick füzeleri ilk defa Vietnam Savaşı'nda çok sınırlı olarak kullanılmıştır. Operasyonel kabiliyetinin geliştirilmesi gerektiği düşüncesiyle beraber geleceğe yönelik olarak başarılı bulunmuştur. USAF jetleri tarafından fırlatılan 18 adet AGM-65A'dan 13'ü hedefe isabet sağlamıştır.
1973'deki Yom Kippur Savaşı'nda İsrail F-4'leri Mısır hedeflerine 50 adet AGM-65A fırlatmış, bunlardan 47'si isabet sağlamıştır. İsrail, 1982'deki Lübnan İşgali sırasında da 20 adet AGM-65 fırlatılmış ve hepsi hedefe isabet kaydetmiştir.
1980 ile 1988 arasında yaşanan İran-Irak Savaşı'nda İran F-4 ve F-5 uçakları tarafından AGM-65'ler yoğun şekilde Irak kara ve deniz hedeflerine karşı kullanılmış, önemli ölçüde başarı kaydedilmiştir.
I. Körfez Savaşı'nda A-10, F-4E ve F-16 uçakları tarafından 5.296 adet AGM-65 fırlatılmış ve Irak hava savunması ile zırhlı birlikleri bu füzeler çökertmiştir. Anti-tank saldırılarında IR güdümlü versiyonlar % 85, lazer güdümlü versiyonlar % 66 isabet oranı kaydetmiştir. Bu savaşta AGM-65'ler ortalama 1.2 m CEP (Dairesel Hata Olasılığı) ile etkinlik göstermiştir.
AGM-65'ler ayrıca 1989'da Panama'da, 1999'da Kosova'da, 2001'de Afganistan'da ve 2003'te Irak'ta kullanılmıştır.
Türk Hava Kuvvetlerinde AGM-65 Maverick
Türk Hava Kuvvetlerinin ihtiyaçları çerçevesinde ABD'den 550 adet AGM-65A/B ve 274 adet AGM-65G (1991-1993 yılları arasında) satın alınmıştır. Bu füzeler envanterdeki F-16 Fighting Falcon ve F-4 Phantom II uçakları tarafından kullanılmaktadır. G modeli füzeler suüstü hedeflere taarruz kabiliyetine de sahiptir. A/B modeli füzelerin bir kısmı raf ömrünü tamamlayarak hizmet dışına çıkarılmıştır.
AGM-84 SLAM-ER
AGM-84 SLAM-ER Birinci Körfez Savaşı'nda A-6E ve F/A-18 uçaklarından ateşlenen SLAM füzelerinin başarılı performansı, o dönemde ortaya çıkan uzun menzilli havadan yere füze ihtiyacını karşılamak için bu füzenin geliştirilmesine yol açtı. Slam-ER (Extended Range) olarak adlandırılan yeni füze 2000'li yılların hemen başında operasyonel oldu ve ABD Donanması'ndaki Hornet, P-3C Orion ve S-3B Viking uçaklarında kullanılmaya başlandı. 2004 yılında F-15K uçaklarında kullanmak üzere Güney Kore tarafından seçilen füzenin, aralarında F-35 JSF ve Eurofighter'ın da bulunduğu yeni nesil uçaklardan ateşlenebilmesi üzerinde de duruluyor. IIR ve GPS güdümüne sahip, hafızasına kaydedilen görüntü ile seyir sırasında elde ettiği görüntüyü karşılaştıran otomatik hedef doğrulama sistemine de sahip. Titanyum harp başlıklı füzenin performansından memnun olan ABD Donanması, elindeki SLAM füzelerini modernize ederek SLAM-ER haline getiriyor.<ref>MSI Aylık Savunma Teknolojileri Dergisi, Sayı:2006 - 015, sy.45</ref>
Versiyonlar
• AGM-84E - Basic SLAM
• AGM-84H - SLAM-ER
• AGM-84K - Internally improved AGM-84H
• SLAM-ER ATA - Version with autonomous target acquisition capability
Teknik Veriler
• Üretici Firma(lar): Boeing/ ABD
• Tipi: Havadan Karaya Seyir Füzesi
• Güdüm Sistemi: IIR
• Harp Başlığı: 212 kg Parça Tesirli HE
• Azami Etkili Menzili: 278 km
• Hızı: 0,7+ Mach
• İtki Tipi: Katı Yakıtlı Roket Motoru
• Uzunluk: 4.369 m
• Çap: 343 mm
• Ağırlık: 635 kg<ref>MSI Aylık Savunma Teknolojileri Dergisi, Sayı:2006 - 015, sy.45</ref
AGM-88 HARM
AGM-88 HARM (High-speed Anti-Radiation Missile, Türkçe: "Yüksek-hızlı Anti-Radar Füzesi") Amerikan Raytheon firması tarafından üretilen bir havadan karaya taktik saldırı füzesidir. İlk olarak Texas Instruments tarafından geliştirilen HARM füzesi, radar sistemlerinden yayılan sinyallere odaklanabilmekte ve böylelikle özellikle düşman uçaksavar sistemlerine karşı doğrudan saldırı gerçekleştirilmesine olanak sağlamaktadır. Daha önce aynı amaçla geliştirilmiş olan AGM-45 Shrike ve AGM-78 Standard füzelerinin yerine geçen HARM füzesi, Texas Instruments firmasının silah sistemleri departmanının Raytheon tarafından satın alınmasını takiben bu firma tarafından geliştirilip üretilmektedir.
Çift tepkili, thiokol katı yakıtlı roket motoru sayesinde ses hızının iki katına (Mach 2) ulaşabilen AGM-88 HARM, asgari mürettebat katkısı ile düşman radar sistemlerinin yerini ve türünü tespit edip saldırı gerçekleştirebilecek şekilde tasarlanmıştır. Bunun için geliştirilen oransal güdüm sistemi ve buna ait sabit anten füzenin burun kısmında yer almaktadır. Tasarımı ABD Deniz Kuvvetleri öncülüğünde (ve finansmanında) gerçekleştirilen füze, 1985 yılından itibaren ilk olarak F/A-18 Hornet, A-6 Intruder ve A-7 Corsair II uçaklarında kullanılmaya başlamıştır.
AGM-88 HARM, ilk olarak 1986 yılında ABD'nin Libya'ya yönelik gerçekleştirdiği hava operasyonları sırasında bir SA-5 uçaksavar füze bataryasının etkisiz hale getirilmesinde kullanılmıştır. Bu dönemde ABD Hava Kuvvetleri envanterine de giren füze, I. Körfez Savaşı boyunca yaygın olarak kullanılmıştır.
ABD ve NATO'ya bağlı hava güçleri bünyesindeki telsiz muhaberelerinde bir HARM füzesinin ateşlenmesi "Magnum" kodu ile duyurulur.
ABD Hava Kuvvetleri ile İtalyan Savunma Bakanlığı tarafından ortaklaşa yürütülen bir program dahilinde HARM füzelerinin AGM-88E AARGM (Advanced Anti-Radiation Guided Missile, Türkçe: "Gelişmiş Anti-Radar Güdümlü Füze") standardına yükseltilmesi planlanmaktadır. AGM-88E AARGM, anti-radar füzelerine karşı sıklıkla uygulanan radar kapatma taktiklerine karşı geliştirilmiş, aktif radar güdüm sistemini de içeren bir dizi elektronik donanım ve yazılım ile güçlendirilmiştir.
Körfez Savaşı'nda yaşanan dost ateşi olayı
AGM-88 HARM füzesi, I. Körfez Savaşı sırasında yaşanan bir dost ateşi olayına konu olmuştur. Bir B-52 bombardıman uçağına eşlik eden bir F-4G Wild Weasel savaş uçağının ateşlediği HARM füzesi, B-52'nin kuyruk kısmında yer alan radar güdümlü savunma topunu Irak uçaksavar radarları ile karıştırmış ve uçağın kuyruk kısmına isabet etmiştir. Ancak füzenin patlayıcı gücü dev bombardıman uçağını düşürmek için yeterli olmadığı için olay hafif hasarla atlatılmıştır. Aynı B-52 daha sonra olaya atfen "In HARM's way" (Türkçe: "HARM'ın yolunda", ancak aynı deyim İngilizce "başı belada" anlamına da gelmektedir) olarak adlandırılmıştır.
BLU-107 Durandal
İsmini efsanevi Fransız kılıcından alan BLU-107 Durandal, Fransız Matra (Şimdi EADS) tarafından üretilen serbest düşümlü bir pist tahrip mühimmatıdır. Sadece pist tahribinde değil, karayolu ve demiryolu gibi düşman ikmal hatlarının kesilmesinde de kullanılabilmektedir. 1960'ların ortalarında Fransa-İsrail ortak girişimini ile geliştirilmiştir. Dizaynı oldukça eskiye dayansa da günümüzde dahi en etkili pist tahrip mühimmatı olma özelliğini devam ettirmektedir.
BLU-107 Durandal, 204 kg (450 lb) ağırlığında ve 2.5 m (8.20 ft) uzunluğunda olup harp başlığı 150 kg (330 lb) HE patlayıcıdan oluşmaktadır. 92.4 kN'lük katı yakıtlı roket motoru vardır. Herhangi bir güdüm sistemine sahip değildir. Taşıyıcı platformdan alçak irtifada bırakılan bomba düşüş sırasında kendi paraşütünü açarak dikey konuma gelir. Ardından paraşütten ayrılarak roket sistemi ateşlenir ve saniyede 260 m hızla ve 90 derecelik bir açıyla zemine dalış yapar. Toprağın içine nüfuz ettikten sonra patlama gerçekleşir. İnfilakla birlikte yüzeyde yaklaşık 5 m derinliğinde ve 16 m çapında bir krater oluşur. Bombanın etkisi 200 m2 alana yayılabilir ve 40 cm kalınlığa kadar betonda delikler açabilir. Düşman pistlerine yapılan saldırılarda genellikle birden fazla BLU-107 kullanılır.
BLU-107 etkinliğini Altı Gün Savaşı sırasında fazlasıyla kanıtlamıştır. 05 Haziran 1967'de İsrail uçaklarının Mısır hava üslerine saldırıları ve BLU-107'lerle pistleri kullanılamaz hale getirmeleri Mısır uçaklarını çakılı hedef haline getirmiş, gücünü kaybeden Mısır Hava Kuvvetlerinin kara birliklerini desteklemesi önlenmiş ve böylece hava desteğinden yoksun Mısır zırhlı birlikleri İsrail kuvvetlerine karşı varlık gösterememiştir. BLU-107'ler I. Körfez Savaşı'nda da İncirlik'ten havalanan 20th Fighter Wing'e bağlı Amerikan F-111E Aardvark uçaklarınca gece taarruzlarında başarıyla kullanılmıştır. Günümüzde ABD Hava Kuvvetlerinde sadece F-16 Fighting Falcon uçakları tarafından kullanılmaktadır.
Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki BLU-107 Durandal bombaları 1996'da ABD'den EDA Programı (İhtiyaç Fazlası Malzeme) kapsamında bedelsiz olarak tedarik edilmiştir (İlk teslimat 23 Nisan 1996). Hâlihazırda F-4 Phantom II ve F-16 Fighting Falcon uçakları tarafından kullanılabilen 500+ adet BLU-107 Durandal bombası Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunmaktadır (Alım sayısı 523 olup, bir kısmı tatbikatlarda kullanılmıştır).
CBU
*CBU-52 B/B - Anti Personel ( cok sayida bir elbobasi kadar dagatir )
*CBU-54 A/B - Alev Alabilen Hedefler
*CBU-71/B - Yakit Bombasi ( hersey alev alir ) [Fuel-Bomb]
*CBU-87 CEM - Anti Pesonel + Anti Malzeme/Made
*CBU-94 - Anti Electirik ( patlayan yerde elektirik kesiliyor/uretilmiyor )
*CBU-97 SFW - Zirhli Araclar
*CBU-59 APAM
*CBU-103 WCMD
*CBU-105 WCMD
GBU(Lazer Güdümlü Bomalar)
GBU çok amaçlı bomba Mk 82 temel alınarak üretilmiş Paveway serisi lazer-güdümlü Amerikan yapımı bir silahtır. 1976'da servise sunulmuş ABD ordusu ve çeşitli NATO birlikleri tarafından kullanılmıştır. Lazer, uçaktan ya da yerden hedefin üzere tutularak bombanın önündeki optik göz sayesinde yönlendirme sağlar.
Lazer-güdümlü bombalar, her ne kadar çalışabilmesi için dışarıdan hedefin lazerle işaretlenmesini gerektirse de, "akıllı bomba" olarak isimlendirilmektedirler.
Çeşitleri
GBU-10 C/B Guclu Binalara ( BUNKER )
GBU-10 I/B
GBU-12 B/B Hafif Binalara EV
GBU-16
GBU-22/B
GBU-24/B Orta Gucte Buyuk Binalara APARMAN, FABRIKA )
GBU-24 B/B
JDAM
GBU-31: JDAM eklenmiş Mk84 bombası
Joint Direct Attack Munition (JDAM)
Temel fonksiyonu: Genel güdümsüz bombalara eklenebilen GPS/INS akıllı kuyruk takımı
Uzunluk: 3.0 - 3.9 metre arası
Kanat genişliği (wingspan): 483 - 635 mm arası
Menzil: 24 km
JDAM (Joint Direct Attack Munition) Boeing tarafından üretilen müşterek doğrudan taarruz mühimmatıdır.Kuyruk bölümünde bulunan INS/GPS sistemleri sayesinde uçaktan bırakıldıktan sonra hedefin belirlenen koordinatına doğru uçuşunu bağımsız olarak gerçekleştiren sistemdir.Pilota, yoğun bulutlu ve sisli/dumanlı ortamlarda, düşman hava savunma sistemilerinin etkili menziline girmeden, güvenli bir mesafeden taaruz edebilme kabiliyeti kazandıran müşterek doğrudan tarruz mühimmatı JDAM, halen mevcut serbest düşüşlü mühimmatıları, hedef büyük bir doğrulukla güdümleyerek birer akıllı mühimmat haline getirmektedir.
Sistem
Bu işlem kuyruk bölümleri içine yerliştirilen Atalet Seyrüsefer Sistemi (INS) ve Küresel Mevki Tespit Sistemi (GPS) sayesinde başarılmaktadır.Kalkış önçesinde uçak bilgisayarına yüklenen hedefin koordinatları gerek görüldüğü zaman uçuş mürrettebatı tarafından hedefe doğru bırakılmadan kısa bir süre önce manuel olarak değiştirilebilmektedir. Eğer uçak hedefleme podu taşıyor ise podun elde ettiği koordinat bilgileri otomatik olarak uçak bilgisarına ordan da JDAM'a yüklenebilmektedir. Çok alçak ve çok yüksek irtifalardan bırakılabilen JDAM, pilota tek geçişte bir hedefe birden fazla mühimmatla taaruz kabiliyti sağlar.
Mühimmatılar
• JDAM güdüm kiti + MK-84 veya BLU-109 2.000 lb(900kg)---->Gbu-31
• JDAM güdüm kiti + MK-83 veya BLU-110 1.000lb (450kg)---->Gbu-35
• JDAM güdüm kiti + MK-82 500lb(225kg)----> Gbu-38
USAF artist rendering of JDAM kits fitted to Mk 84, BLU-109, Mk 83, and Mk 82 iron bombs.
Tarih
JDAM, 1997 yılında geliştirilmiş ve test uçuşları 1981 yılında icra edilmiştir. 450'nin üzerinde JDAM'ın kullanıldığı testler sırasında 9,6m'lik dairesel sapma elde edilmiştir.
Performansı
Yaklaşik 25 km menzile sahip olan JDAM, düşük maliyetli katlanabilir kanatların (DiamondBlack kanat kiti gibi) kullanımı ile yaklaşık 65 km menzile ulaşabilmektedir.
JDAMs loaded onto a Multiple Ejector Rack under the wing of a B-52H Stratofortress
JDAM kitllerin başarısı
Halen ABD Hava ve Deniz Kuvvetleri ile ilk ihracat müşterisi olan Israil Hava Kuvetleri tarafından kullanılmakta olan JDAM güdüm kitleri aralarında Türkiye'nin de de bulunduğu birçok ülkede tarafından spariş edilmiştir. 100.000'inci JDAM güdüm kitini Kasım 2004 tarihinde ABD Ordusu'na teslim eden Boeing halen ayda 2.800 adet kiti üretimi gerçekleştirmektedir. ABD Savunma Bakanlığı 230.000 adet JDAM güdüm kiti tedarik etmeyi planlamaktadır.
JDAM'in geliştirme Programı
Boeing, ABD Hava ve Deniz Kuvvetleri'nin istekleri doğrultusunda sistemin gerek vuruş hassasiyetini, gerekse hareketli kara hedeflerine karşı kullanılabilme kabiliyetini geliştirmek üzere çalışmalarını da sürdümektedir
Gercekliştirilen çalışmalar kapsamında standart JDAM güdüm kitlerinde bulunan INS/GPS sistemlerine özellikle açık havalarda kullanılmak üzere bir lazer sensörü başlığı ilavesi yapılarak Lazer JDAM geliştirilmiş, böylelikle silahın kötü hava şartlarında sabit hedeflere, açık havalarda ise hareketli hedeflere karşı kullanılabilmesi sağlanmıştır.
Özgün Türk Güdüm Kitleri
Mk-84 güdümsüz bombalarına takılmak üzere Türkiye'de yerel ve özgün olarak TÜBİTAK-SAGE tarafından geliştirilmiş olan Hassas Güdüm Kitleridir. Kısa isimleri HGK'dır.
Kavramsal ve dış görünüş olarak JDAM'e benzese de JDAM'den çok farklı ve ileri özelliklere sahiptir.
İlk olarak 2006 yılında gerçekleştirilen Anadolu Kartalı-2006/1 eğitim tatbikatında kullanılmışlardır. Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Faruk Cömert, yapılan atışlarda elde edilen çok başarılı sonuçlar sonrasından kamuoyuna "Uzaktan atılan bu bombalardan yüzde 100 başarı elde ettik. Bu atışlar Ar-Ge faaliyetlerine önemli bir motivasyon sağladı. Ayrıca Hava Kuvvetlerimiz'in yerli mühimmatlarla uzaktan ateş etme kapasitesine de kavuştukları görüldü." açıklamasını yapmıştır.
Çeşitleri;
*GBU 31/B JDAM
*GBU 32/B JDAM
*GBU 34/B JDAM
*GBU 35/B JDAM
*GBU 36/B GAM
*GBU 37/B GAM
ROKETLAU-3/A /HE - buyuk hazneli rocket atar
LAU-68/131 /WP - kucuk hazneli roket atar hedeflere zarar vermez. FAC görevlerinde baska uçaklar icin hedefleri beyaz dumanla belirlemek için kullanılır.
MK-20
Hafif zırhlı araçlar için parça tesirli mühimat
MARK SERİSİMK-81
MK-81
Fonksiyon: Havadan-Karaya Serbest Düşümlü Patlayıçı ve Parça Tesirli
Ağrlığı: 119 kg
Uuzunluk: 1880 mm
Patlayıcı Başlık 44 kg H-6 patlayıcı
Çap: 229 mm
Hizmete Girşi: 1950
Mark 81(MK-81) ABD yapımı bir bombadır. Mark 80 serisinin en ufağı dır. Düşman tanklarına ve diğer yer hedeflerine ve de küçük binalara saldırılarda kullanılan basit, ucuz ve etkileyici bir serbest düşümlü bombadır.
MK-82
MK-82
Fonksiyon: Havadan-Karaya Serbest Düşümlü Patlayıçı ve Parça Tesirli
Ağrlı: 227 kg
Uuzunluk: 2220 mm
Patlayıcı Başlık 89 kg H6 Patlayıçı
Çap: 273 mm
Hizmete Girşi: 1950
Mark 82 (MK-82) ABD yapımı bir bombadır. Mark 80 serisinin en çok kullanılanıdır. Düşman tanklarına ve diğer yer hedeflerine ve de küçük binalara saldırılarda kullanılan basit, ucuz ve etkileyici bir serbest düşümlü bombadır. Fiyati: 268.50 $
MK-83
MK-83
İşlev: Havadan-Karaya Serbest Düşümlü Patlayıcı ve Parça Tesirli
Ağırlık: 454 kg
Uzunluk: 3 m
Patlayıcı Başlık 202 kg Tritonal patlayıcı
Çap: 356 mm
Hizmete Girşi: 1950
Mark 83 (MK-83) ABD yapımı bir bombadır. Mark 80 serisindendir.Düşmanın büyük binaları, fabrikaları, güç merkezleri, köprüleri, yer altı sığınakları ve uçak hangarları MK-83 serisi bombaların temel hedefleridir.
MK-84
MK-84
İşlev: Havadan-Karaya Serbest Düşümlü Patlayıcı ve Parça Tesirli
Ağırlık: 908 kg
Uzunluk: 3.3 m
Patlayıcı Başlık 896 kg H-6 patlayıcı
Çap: 457 mm
Hizmete Girşi: 1950
Mark 84 (MK-84) ABD yapımı bir bombadır. Mark 80 serisinin en büyüğüdür. Düşmanın büyük binaları, fabrikaları, güç merkezleri, köprüleri, yer altı sığınakları ve uçak hangarları MK-84 serisi bombaların temel hedefleridir. F-16'ların mühimmatları arasındaki en iri cephanelerdendir.
MK-84 bombası 15.2 m genşlinde ve 11 m derinliğinde bir krater oluşturabilir. 380 mm metali delebilen bu bombanın tahrip çapı da 336 metredir.
21 Eylül 2007, 00:20:54
