İyi bir iletişim özelikle hava savaşında kazanan tarafı belirleyici olabilmektedir. Saniyelerin bile önemli olduğu bu tür durumlarda pilotların birbirlerine en çok bilgiyi en az ifadeyle vermeleri şart olmuştur. Bununla beraber farklı uluslardan pilotları bir arada uçmak durumunda bırakan Global operasyonlar da her gün gerçekleşebilmektedir. NATO gibi paktlar sürekli olarak ortak tatbikatlar yapmaktadır. Peki bu koşullar altında pilotların tüm bu engelleri ve dil farklarını aşarak en etkin şekilde anlaşabilmesi nasıl sağlanacaktır? İşte bu sorunun cevabı brevity kodlarıdır
Brevity kodları (Brevity Words) savaş pilotlarının ortak dilidir diyebiliriz. Sadece hava kuvvetlerinde değil diğer silahlı kuvvetlerinde de belli miktarda kullanılmakla beraber en can alıcı olarak havada kendini ispatlamaktadır.
Bizlerde, yabancı sanal filolar ile ortak yaptığımız uçuşlarda bocalamamak ve kendi görevlerimizde en etkin iletişimi sağlamak için brevity kodlarını kullana biliriz.
Katacağı gerçeklik de azımsanamaz.
ABORT: O andaki aksiyon/saldırı/görevin iptalini bildirir/emreder
ACTION: Önceden belirlenmiş saldırı hareketine başlandığını bildiri. Pop-up bombalamada hareket başlangıcını ifade eder.
(sistem) ACTİVE (pozisyon/yön): Belirtilen sistem, ilgili bölge/açıdan taramaya başladığında bilgi amaçlı kullanılır.
Örnek : SA-2 Aktif, 320 baş, 20 mil
ALFA CHECK: Beli bir noktaya göre açı/mesafe bilgisi isteme komutudur
Örnek : kaplan2-kaplan1, Alfa check , steerpoint 3- 2 anlaşıldı
ANGELS: Dost uçakların deniz seviyesinden yüksekliği bilgi amaçlı verilir.
Örnek: ateş 1, Angels 12 ( Ateş 1 kolu 12 bin feet te demektir.
BINGO: Yakıt az. Güvenli dönüş için kritik yakıt seviyesi düşüldü. Bu noktada üsse dönüş yapılması/Angjamanı terk gereklidir.
BOGEY: Radarda yada görsel olarak tespit edilen, bilinmeyen uçak.
Örnek: kalkan 2- kalkan lider ,BOGEY, güney, 35 mil,irtifa 18 bin, 12 aspekt.
BRACKET (yön): Hedefe göre sağ-sola yada dikeye ayrılma komutudur.hedefe/hedeflere iki yandan angaje olma manevrasıdır.önlemelerde kullanılır. Emri alan uçak ilgili yöne açılır ve iki koldan hedefe önleme yapılması amaçlanır.
BREAK(yön): ilgili yöne maksimum performanslı 180 derecelik dönüş yapılması komutudur. Bu komutu alan pilot, onay ikazını vermeden dönüşe başlamalıdır.
Örnek: balyoz3, sola break – 3 anlaşıldı ( bu esnada dönüş başlamış olmalıdır)
BREAK AWAY: O an yapılmakta olan işin iptal edilip uçağın derhal ayrılması ( genelde yakıt alırken) ikaz edilmektedir.
BUDDY LOCK: Dost uçağa herhangi bir sebeple kasıtlı kilit atılırken bu çağrı yapılır. Mümkün mertebe dost kilidinden kaçınmalıdır. Kilidin atıldığı pozisyon bilgisi verilir
Örnek: Ateş 2, BUDDY LOCK Bullseye 225-140
BUDDY SPIKE (yön/pozisyon/irtifa): RWR de dost uçak kilidi aldığımızda bu çağrıyı yaparız. Böylece bize kilitlenen uçak dost olduğumuza emin olur.
Örnek: Kaplan1,buddy spıke, bullseye 340-145 uçuş başı 90 15 bin feet
BULLSEYE: Pozisyon referanslamada kullanılan sanal nokta. Tüm pozisyonlar bu noktaya göre açı-mesafe olarak verilir
Örnek: SA-2 Aktif, bullseye 340-145 (SA-2 radarı bullseye noktasına göre 340 derece, 145 mil uzakta tüm uçucular sistemlerinde hedefin yerini bilmiş olurlar)
BUSTER: Mümkün olan en hızlı şekilde ama afterburner a girmeden uçmak anlamına gelir (miliyary power veya %100 devir)
CONTACK: Radarda tespit edilmiş uçaklar için kullanılır. Pozisyon,yön ve istifa bilgisi verilerek kol uçucuların durum bilgisi sağlanır.
ÖRNEK: Ateş 1,CONTACK, bullseye 121-52, 340 baş 23 bin feet
CRANK (yön): radarda hedefi sağ-sol tarama limitlerinde tutarak f-pole denilen atış başlangıç mesafesini uzatmak amaçlı manevra.
Örnek: Kalkan kolu doğuya CRANK
CRUISE: Buster (%100 power) veya gate (full AB) komutuna müteakip normal uçuş süratine dönmek anlamına gelir
DECLARE: AWACS tan radar hedefi için tanımlama bilgisi istemek anlamına gelir.
DEFENSIVE: uçağın saldırı altında olup defansif manevralar yaptığını ve o an için diğer uçuculara destek veremeyeceğini bildirir.
DRAG: Hedefin uzaklaşmakta olduğu/bize yaklaşmadığı durumlarda kullanılır. Aynı zamanda atış ikazında arkamızı dönerek en hızlı şekilde kaçmak demektir
(sistem) DOWN (pozisyon/yön): ilgili sistemin kendini kapattığı (artık taram yapmadığı) anlamına gelir. İmha edildiği anlamına gelmez.
ECHO: Radarda yansıma tespitinde kullanılır.
ENGAGE: Belirlenmiş bir hedefe angjaman emridir
FENCE (IN/OUT): Savaş bölgesine giriş/çıkışta kokpit ayarlarının ayarlarının uygun şekilde yapılması
FLANK (directıon): kontak aspekti 30-60 derecede sabit ise bu terim kullanılır yani ne yaklaşan ne uzaklaşan hedefler.
FOX (1,2,3): Hava-hava füze kullanımında kullanılır
Örnek: FOX ONE- AIM-7 gibi yarı yakıt füze atışı
FOX TWO- ısı güdümlü IR füze atışı (AIM -9)
FOX THREE- aktif radar güdümlü füze atışı (AIM-120)
FRIENDLY: Dost olduğu tespit edilen hedef
GATE: Maximum afterburner kullanarak makximum hızda uçulaçağını bildirir komuttur
GIMBAL: Radar hedefinin tarama sınırarına ulaştığını bilfdirir Kalkan kolu doğuya CRANK
.
GROUP: Birbirinden 3 milden fazla uzak olmayan uçaklar bir grup kabul edilir.
HEADS UP: İlgilenilmesi gereken bir aktivite (düşman uçağı, kolda dönüş v.b olduğunda kullanılır.
Örnek: Kaplan 1 HEADS UP, sağ saat 2 yönünde tanker
JINK: Belirsiz hareketler yaparak düşman uçağının iyi bir top atışı yapmasını engellemeye çalişmaktır.
JOKER: Yakıt durumunun bingo a yaklaştığı ve eve dönüş/agajmanı terk etme zamanı yakşaltığını bildirir.
LASER ON: Lazer yansıtmasının başlatacağı /aktive edileceği anlamına gelir.
LASING: Konuşmakta olan pilotu o an lazer yansıtmakta olduğu gösterilir.
LIGHTS ON /OF: Tüm dış ışıkların açılması / kapatılması
LONG RIFLE: Uzun menzilli hava-kara (Slam-er gibi ) ateşlendiği ikazdır
MADDOG: AIM-120 bore modunda görsel olarak eteşlendiği zaman kullanılır.
MAGNUM (sistem (pozisyon): Anti radyasyon HARM füzesinin ateşlendiği ikazdır sistem tipi ve pozisyonda belirtilebilir.
Örnek: ATEŞ 1 Magnum bullseye 121-036
MIDNIGHT: AWACS ın artık bilgi vermeyeceği anlamına gelir SUNRISE ın tersidir.
MOVER (s): tanımlanmayan hareketli kara araçları görüldüğünde bu komut söylenir. Burada araçların hareketli olduğu anlamındadır.
Örnek: Balyoz 2 MOVERS, bullseye 121-036
MUD ( tip /yön/menzil): RWR da kara hava tehdidi görüldüğü ancak henüz atış yapmadığı zaman kullanılır. Hava- kara atışı SINGER kullanılır.
Örnek: kaplan2 –kaplan1, MUD SA-6, 30 başta 15 mil
MUSIC: Elektronik karıştırıcıyı ifade eder MUSIC ON ile açılır,MUSIN OFF ile kapanır radarda ayrım yapmak için kullanılır.
NAKED: RWR da herhangi bit tespit yok ise kullanılır. RWR temiz anlamındadır.
NO JOY: TALLY ifadesinin tersi olarak bildirilen düşman uçağına görsel temas kurulamadığı anlamına gelir.
NOTCH(ING) (yön): bir düşman uçağına göre defansiv olarak manevra yapıldığı anlamına gelir
Örnek: ateş1 kuzeye notch
ON STATION: Uçakların steerpoint/CAP/ hedef bölgesine vardıkları anlamına gelir.
OPENING: Uçaklar arasındaki mesafe açıldığı anlamına gelir.
ORBIT(ING): O andaki pozisyonun korunması/korunmakta olduğu anlamına gelir. Daire çizerek pozisyon korunur
Örnek: ateş3 ateş1,sağdan Orbit – 3 anlaşıldı (diyerek o bölgede sağdan 360 derece dönerek pozisyonunu korur.
OUTLAW: tanımlanamamış bir uçağın (BOGEY) angajman kuralları dahiline girmekte olduğu anlamına gelir
PICTURE: Bullseye kordinatları olarak, görev bölgesine ait genel hava resmi istenilirken kullanılır
PITBULL: AILM-120 amraam veya AIM-54 gibi uzun menzilli aktif radara sahip füzelerde aktif radarın devreyi girdiği anlamına gelir.
POP: Pop up bombalamada tırmanışın başladığını bildirir.
PRES: Saldırı konumundaki uçağa baskıya devam etmesini ve korumada olduğumuzu bildirir
RAYGUN (pozisyon/yön/irtifa): Bilinmeyen bir uçağa kilit atıldığında kullanılır. O an o pozisyonda bulunan dost bir uçak kilit alırsa, buddy spıke demelidir.
Örnek: kalkan3, raygun bullseye 205-014, 050 baş 15 bin feet
(burada, 205-15 bullseye görece kordinatlarında 50 başa uçan 15 bin feet tekiuçağa kilit atılmış.)
RIFLE: hava – kara füze atışı (maverick) yaptığımızda bu çağrıyı yaparız
ROGER: Radyodan gelen iletişimin alındığını bildirir.
SAM (Yön): SAM atışı görsel olarak tespit edildiğinde yön bilgisi verir.
Örnek: kaplan1 SAM atışı güneydoğu.
SCRAMBLE: Bir an önce kalkış yapılması komutudur. Daha çok önleme amaçlı kalkış yapan uçaklar için kullanılır
SEPARATE(ING): angajman dan çıkılırken kullanılır. Angajmana dönüp dönülmeyeceği kesin değildir.
SHOOTER: Saldırıyı yapacak olan uçak shooter olarak adlandırılır. Korumada kalacak uçak COVER dır.
SINGER(tip/yön): RWR da SAM atışı uyarısı alındığında tip ve yön bilgisi verilir.
Örnek: ateş4 Sınger, SA- 2, Güney ( güney yönünden SA-2 atışı var)
SLOW: hedef uçak 200-240 knot civarında uçuyor ise hedef tarifinde kullanılır.
SORT: Düşman uçak grubunun angajmana giren uçaklar arasında paylaştırılması. Görsel yada radarda.
SORTED: Belirtilen sort doğru şekilde uygulandı
SPIKE (yön): RWR da düşman radar uyarısı alındığında kullanılır
SPLASH: hava-hava: düşman uçağı vuruldu / hava-kara: mühimmat hedefte
SPLIT: Numaranın bir başka hedefe saldırmak üzere koldan ayrıldığı anlamına gelir. Bunu sonucunda görsel temas da kesilebilir demektir
SUNRISE: MIDNIGHT komutunun tersine AWACS devrede anlamına gelir
SWITCHED: switch, hedef hedef değiştirmek anlamına gelir. Taktik avantaja göre pilotlar hedefleri değişebilir.
TALLY: Görsel temas demektir. Uçak, hedefi gibi her hangi bir obje için kullanılabilir.
TERMİNATE: (hava-kara) lazer aydınlatması iptal edilir. Eğitim uçuşlarında sadece o anki angajman iptal edilir ama eğitim uçuşu devam eder
TRASHED: bize atılmış füzeden kurtulduğumuz anlamına gelir.
UNABLE: verilen emir/yönergenin uygulanamayacağını bildirir.
VRY FAST: hedefin hızı 900 knot tan fazla ise kullanılır
VISUAL: dost uçak la görsel temas var bilgisidir.
WILCO: alınan emirlerim/yönergelerin anlaşıldığı ve uygulanacağı bildiridir.
WINCHESTER: Mühimmatımızın kalmadığına dair bilgi
09 Ocak 2008, 01:09:40
