AMARG (eski adiyla AMARC) 11 Eylul'den once halka acikti ve ben gezme firsati bulmustum. Oradaki turdan ogrendiklerimden hatirladiklarimi aktarayim. Yakindan bakinca cok daha etkileyici bir yer, cunku otobusle 20 dakika gidip goz alabildigine ucaktan baska hic bir sey goremediginiz yerleri var. "Bu ucaklari tamamlayip ucurmuyorlar mi" diyen arkadaslara bunlarin cogunun ucus omurlerini tamamlamis, artik guvenli ve maliyet-etkin sekilde ucurulamayacak ucaklar oldugunu hatirlatmak lazim.
Burasi tam anlamiyla bir "mezarlik" degil, burada depolanan ucaklar degisik amaclarla kullaniliyor. Bir kisim ucak artik faydali omurlerini tamamladiklari ve hizmetten kalktiklari icin buraya kaldiriliyor ve zamanla hurdaya ayrilarak satiliyor. Baska bir kisim ucak ise omurlerini doldurduklari halde hala ABD ya da baska muttefik hava kuvvetlerinde ucmaya devam ettikleri icin burada yedek parca kaynagi olarak tutuluyorlar. Nitekim ABD'de hizmetten kalktigi halde Turkiye, Guney Kore, Yunanistan gibi ulkelerin hava kuvvetlerinde hizmet vermeye devam eden F-4 vs. gibi ucaklarin zaman zaman ortaya cikan parca ihtiyaclari eger stoklarda yeni parca yoksa AMARG'dan karsilanabiliyor.
Bir kisim ucak ise Rusya ile yapilan stratejik silahsizlanma anlasmalarinin dogrulanabilmesi icin AMARG'da belli bir sekilde imha ediliyor. Sozgelimi Rusya ABD'nin belli tipte, belli sayida bombardiman ucagini bir daha kullanilamayacak sekilde hizmetten cekmesi karsiliginda kendisi de belli sayida ucagi imha etmeye karar veriyor. Bu ucaklar AMARG'da Rus gozlemcilerin gozu onunde belli sekilde imha ediliyor, daha sonra da uydulardan gozlenilip dogrulanabilmesi icin o sekilde bir sure bekletiliyor. Uydu resimlerinde gorebileceginiz burun kismi giyotinle kesilmis B-52 ucaklarinin sirri bu; Rus uydulari ucaklarin imha edildigini gorerek dogrulayabilsinler diye o sekilde bekletiliyorlar.
Yine bir kisim ucak da omurlerini tamamlamis olmalarina ragmen daha sonra baska bir sekilde hizmete dondurulmek icin AMARG'da bekletiliyor. Sozgelimi ben gezdigim zaman hizmetten cekilmis F-4 Phantom ucaklarinin iyi durumda olanlari seciliyor, uzaktan kumanda tertibati takilarak silah denemelerinde ve atis tatbikatlarinda hedef olarak kullanilmak uzere donusturuluyorlardi. Bircok ulkenin savas pilotlari kariyerleri boyunca gercek bir fuze atmadan emekli oluyor, sansli olup atabilenleri de genelde 2-3 metre boyunda bir cekili hedef ya da ufacik bir uzaktan kumandali cekili hedefe ates ediyor. Ancak her 4-5 ABD avci pilotundan biri kariyeri boyunca en az bir defa pilotsuz hedef ucaga donusturulmus gercek boyda bir savas ucagina fuze atip dusurme tecrubesine sahip oluyor. Nitekim ellerindeki F-4'leri bu sekilde egitimlerde vurarak harcamislar, artik hizmetten cektikleri nispeten eski model F-16'lari AMARG'dan alip insansiz hedef ucaga donusturuyorlar.
Hurdaya ayrilanlari ise sadece jilet olmakla kalmiyor, baska bir suru yaratici sekilde kullanilabiliyorlar. Mesela asagidaki sirket AMARG'dan aldigi eski ucaklari oldukca yaratici mobilyalara donusturuyor:
http://www.motoart.com/http://www.motoart.com/seating/seatinghttp://www.motoart.com/tableshttp://www.motoart.com/airplane-desks
